Quay lại

Các dạng bài tập cơ bản và nâng cao về nguyên tử lớp 8

Tác giả: Nguyễn Nhung - 29/04/2021

Một trong những dạng bài tập quan trọng trong phần hóa học lớp 8 đó là dạng bài tập về nguyên tử. Đây là dạng bài cơ bản, không yêu cầu quá nhiều về việc vận dụng kiến thức. Để có thể ôn tập tốt dạng bài này, bạn hãy tham khảo những gợi ý sau đây của timviec365.vn nhé.

1. Lý thuyết cơ bản về cấu tạo nguyên tử

1.1. Giải thích cấu tạo nguyên tử

Nguyên tử là những hạt vô cùng nhỏ cấu tạo nên vật chất. Một nguyên tử thường cấu tạo bởi 2 phần là hạt nhân và lớp vỏ electron. Bên trong cùng của một nguyên tử là hạt nhân nguyên tử. Hạt nhân nguyên tử cấu tạo từ 2 loại hạt là neutron và proton. Các hạt proton mang điện tích dương và neutron không mang điện tích nên hạt nhân nguyên tử sẽ có điện tích dương. Còn lớp vỏ electron mang điện tích âm. Bởi vậy nên về bản chất, nguyên tử trung hòa về điện. 

Giải thích cấu tạo nguyên tử

Cần lưu ý rằng vì khối lượng của electron rất nhỏ không đáng kể nên ta có thể coi khối lượng của hạt nhân chính là khối lượng nguyên tử. 

Electron luôn di chuyển quanh hạt nhân. Chức năng của electron là giúp các nguyên tử liên kết với nhau. 

Để có thể làm quen dần với các nguyên tử thì bạn nên học theo bài thơ nguyên tử khối, nó sẽ giúp các bạn học hoá hiệu quả hơn.

>> Xem thêm: Trung tâm luyện thi đại học

1.2. Những thông số cơ bản của nguyên tử

- Kích thước cơ bản của nguyên tử rất nhỏ. Đường kính của nguyên tử có kích thước khoảng 10-10m. Còn đường kính của hạt nhân nguyên tử có kích thước khoảng 10-14m. Đơn vị đo kích thước của nguyên tử là nano mét. 

Những thông số cơ bản của nguyên tử

- Về khối lượng: đơn vị đo khối lượng của nguyên tử là đơn vị carbon (đvC). 1 đvC có khối lượng bằng 1/12 của một nguyên tử đồng vị carbon -12. 

>> Xem thêm: Các dạng bài tập hoá 10

2. Một số dạng bài tập về nguyên tử cho học sinh lớp 8

2.1. Dạng bài tập lý thuyết cơ bản

Đây là dạng bài kiểm tra những lý thuyết cơ bản bạn đã học được chẳng hạn như bài tập chất khí, chất có nhiệt độ sôi cao nhất, bài ca hoá trị, các phương trình hoá học lớp 8 cần nhớ, bài tập hoá đại cương, bài tập cân bằng phương trình hoá học,... Dạng bài này không quá khó nhưng đòi hỏi các bạn phải học thuộc khá nhiều với những con số dài. Hãy đọc thật kỹ và nắm chắc các kiến thức cơ bản là có thể làm được bài. 

Dạng bài tập lý thuyết cơ bản

Một số ví dụ về dạng bài tập lý thuyết nguyên tử cơ bản

Câu 1: Cấu tạo hạt nhân nguyên tử gồm những hạt nào?

A. electron, proton và nơtron                                 

B. proton và neutron 

C. electron và neutron

D. electron và proton

=> Đáp án đúng là B

Câu 2: Khối lượng của 1 nguyên tử cacbon-12 là bao nhiêu?

A. 12u                                                                 

B. 12 gam

C. 1 đvC                                                             

D. 1u

Đáp án đúng là A 

Nắm chắc các kiến thức cơ bản là có thể làm được dạng bài lý thuyết này

Câu 3: Hạt nào mang điện tích âm trong nguyên tử

A. neutron và proton                                         

B. neutron

C. proton và neutron                                           

D. proton

=> Đáp án đúng là D

Câu 4: Khẳng định nào dưới đây KHÔNG đúng?

A. Hạt nhân nguyên tử được tạo thành từ các hạt proton, electron, neutron.

B. Số hạt proton và số hạt electron là ngang nhau trong nguyên tử

C. Khối lượng của các hạt e gần như không đáng kể so với nguyên tử

D. Nguyên tử được cấu tạo nên bởi các hạt proton, electron, neutron.

=> Đáp án đúng là A.

>> Xem thêm: Các phương trình hoá học lớp 9 cần nhớ

2.2. Dạng bài tập tính khối lượng của nguyên tử

Ở dạng này cần nắm chắc kiến thức cơ bản và đồng thời vận dụng bước đầu vào việc tính toán. Sau đây là một số ví dụ về dạng bài này. Một lưu ý trong bài này đó là các hạt proton và neutron có khối lượng xấp xỉ nhau và lớn hơn khối lượng của electron rất nhiều (khoảng 1836 lần). Có thể thấy rằng khối lượng các hạt e rất nhỏ nên có thể coi khối lượng của nguyên tử là khối lượng của hạt nhân nguyên tử. 

Dạng bài tập tính khối lượng của nguyên tử

Câu 1: Cho một nguyên tử X có khối lượng gấp 16 lần nguyên tử hidro. Hãy tính giá trị nguyên tử khối của nguyên tử X và cho biết nguyên tử X thuộc nguyên tố nào?

Hướng dẫn giải

Nguyên tử khối của hidro = 1 đvC

=> Nguyên tử khối của X = 1 x 16 = 16 (đvC)

=> nguyên tử X là nguyên tử thuộc nguyên tố oxi.

Câu 2: So sánh nguyên tử khối của oxi so với carbon

Oxi có chỉ số nguyên tử khối là 16 đvC

Carbon có chỉ số  nguyên tử khối là 12đvC

=> Vậy nên nguyên tử oxi nặng hơn 16/12 = 1,33 lần nguyên tử carbon

Nhìn chung đây là dạng bài không khó, mức độ áp dụng kiến thức ở mức thấp. Bạn chỉ cần đọc kỹ tài liệu trước và sau đó học thuộc cũng như nắm vững những kiến thức cơ bản về bài học là có thể làm được. Phần này bắt đầu có sự yêu cầu về tính toán số liệu nên bạn cần tính toán thật cẩn thận để đưa ra được phương án cuối cùng sao cho chính xác nhất. 

2.3. Dạng bài tập tính số hạt mỗi loại trong một nguyên tử

Cũng như dạng bài trên, ở dạng này chúng ta chỉ cần tính toán thật cẩn thận là được.

Dạng bài tập tính số hạt mỗi loại trong một nguyên tử

Sau đây là một số ví dụ về dạng bài này:

Câu 1: Tổng số hạt trong nguyên tử của một nguyên tố X là 40. Trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 12 hạt. Hãy tìm số hạt proton có trong nguyên tử X?

Hướng dẫn giải:

Nguyên tử của nguyên tố X có tổng số hạt là 40.

Ta có phép tính 40 = p + e + n mà số p= số e

=> 2p + n = 40 (1)

Trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 12 hạt

=> p + e – n = 2p – n = 12 (2)

Từ (1) và (2) ta giải được p = 13; n = 14

=> Số hạt proton có trong nguyên tử X là 13

Câu 2: Tổng số hạt trong nguyên tử của một nguyên tố Y là 50. Trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 10 hạt. Hãy tìm số hạt neutron có trong nguyên tử Y?

Hướng dẫn giải:

Nguyên tử của nguyên tố X có tổng số hạt là 50.

Ta có phép tính 50 = p + e + n mà số p= số e

=> 2p + n = 50 (1)

Trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 10 hạt

=> p + e – n = 2p – n = 10 (2)

Từ (1) và (2) ta giải được p = 15; n = 20

=> Số hạt neutron có trong nguyên tử Y là 20. 

Câu 3: Tổng số hạt trong nguyên tử của một nguyên tố Z là 35. Trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 11 hạt. Hãy tìm số hạt electron có trong nguyên tử Z?

Hướng dẫn giải:

Nguyên tử của nguyên tố Z có tổng số hạt là 35.

Ta có phép tính 35 = p + e + n mà số p= số e

=> 2p + n = 35 (1)

Trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 11 hạt

=> p + e – n = 2p – n = 10 (2)

Từ (1) và (2) ta giải được p = 23; n = 36

Mà số p = số e => e = 23

=> Số hạt electron có trong nguyên tử Z là 20. 

Nhìn chung đây là dạng bài khá cơ bản. Dạng bài này chủ yếu cần tính toán thật cẩn thận là có thể làm được. Bạn cần nắm kỹ các kiến thức cơ bản để áp dụng được vào bài. 

Dưới đây là một số tài liệu cũng như các dạng bài tập tham khảo để các bạn có thể đọc và thực hành thêm những dạng bài liên quan đến nguyên tử của lớp 8. 

Tải xuống ngay 

Tải xuống ngay 

Tải xuống ngay 

Tải xuống ngay 

Tải xuống ngay

Tải xuống ngay 

Tải xuống ngay

Tải xuống ngay 

Tải xuống ngay 

Tải xuống ngay

Tải xuống ngay 

Tải xuống ngay

Như vậy qua những kiến thức cũng như bài tập ví dụ vừa nêu trên, chắc hẳn bạn đã quen với dạng bài tập về nguyên tử trong hóa học lớp 8 rồi. Chúc các bạn làm bài hiệu quả, ôn tập thật tốt để giành được những điểm số cao trong học tập và trong kiểm tra thi cử nhé!

Bài thơ nguyên tử khối

Để có thể ghi nhớ các số liệu của nguyên tử khối dễ dàng hơn, thuận tiện cho việc tính toán trong bài tập nguyên tử, các bạn hãy tham khảo bài thơ về nguyên tử khối trong đường dẫn dưới đây

Bài thơ nguyên tử khối 

Từ khóa liên quan

Chuyên mục

Bí quyết viết CV- Tâm sự Nghề nghiệp- Cẩm Nang Tìm Việc- Kỹ Năng Tuyển Dụng- Cẩm nang khởi nghiệp- Kinh nghiệm ứng tuyển việc làm- Kỹ năng ứng xử văn phòng- Quyền lợi người lao động- Bí quyết đào tạo nhân lực- Bí quyết lãnh đạo- Bí quyết làm việc hiệu quả- Bí quyết viết đơn xin nghỉ phép- Bí quyết viết thư xin thôi việc- Cách viết đơn xin việc- Bí quyết thành công trong công việc- Bí quyết tăng lương- Bí quyết tìm việc dành cho sinh viên- Kỹ năng đàm phán lương- Kỹ năng phỏng vấn- Kỹ năng quản trị doanh nghiệp- Kinh nghiệm tìm việc làm tại Hà Nội- Kinh nghiệm tìm việc làm tại Đà Nẵng- Mẹo viết hồ sơ xin việc- Mẹo viết thư xin việc- Chia sẻ kinh nghiệm ngành Kinh doanh - Bán hàng- Định hướng nghề nghiệp- Top việc làm hấp dẫn- Tư vấn nghề nghiệp lao động phổ thông- Tư vấn việc làm Hành chính văn phòng- Tư vấn việc làm ngành Báo chí- Tư vấn tìm việc làm thêm- Tư vấn việc làm ngành Bất động sản- Tư vấn việc làm ngành Công nghệ thông tin- Tư vấn việc làm ngành Du lịch- Tư vấn việc làm ngành Kế toán- Tư vấn việc làm ngành Kỹ thuật- Tư vấn việc làm ngành Sư phạm- Tư vấn việc làm ngành Luật- Tư vấn việc làm thẩm định- Tư vấn việc làm vị trí Content- Tư vấn việc làm ngành Nhà hàng - Khách sạn- Tư vấn việc làm quản lý- Kỹ năng văn phòng- Nghề truyền thống- Các vấn đề về lương- Tư vấn tìm việc làm thời vụ- Cách viết Sơ yếu lý lịch- Cách gửi hồ sơ xin việc- Biểu mẫu phục vụ công việc- Tin tức tổng hợp- Ý tưởng kinh doanh- Chia sẻ kinh nghiệm ngành Marketing- Kinh nghiệm tìm việc làm tại Bình Dương- Kinh nghiệm tìm việc làm tại Hồ Chí Minh- Mẹo viết Thư cảm ơn- Góc Công Sở- Câu chuyện nghề nghiệp- Hoạt động đoàn thể- Tư vấn việc làm Biên - Phiên dịch- Tư vấn việc làm Ngành Nhân Sự- Tư vấn việc làm Ngành Xuất Nhập Khẩu - Logistics- Tư vấn việc làm Ngành Tài Chính - Ngân Hàng- Tư vấn việc làm Ngành Xây Dựng- Tư vấn việc làm Ngành Thiết kế - Mỹ thuật- Tư vấn việc làm Ngành Vận tải - Lái xe- Quản trị nhân lực - Quản trị sản xuất- Cẩm nang kinh doanh- Tư vấn việc làm Ngành Thiết kế - Nội thất- Mô tả công việc ngành Kinh doanh- Mô tả công việc ngành Bán hàng- Mô tả công việc Tư vấn - Chăm sóc khách hàng- Mô tả công việc ngành Tài chính - Ngân hàng- Mô tả công việc ngành Kế toán - Kiểm toán- Mô tả công việc ngành Marketing - PR- Mô tả công việc ngành Nhân sự- Mô tả công việc ngành IT - Công nghệ thông tin- Mô tả công việc ngành Sản xuất- Mô tả công việc ngành Giao nhận - Vận tải- Mô tả công việc Kho vận - Vật tư- Mô tả công việc ngành Xuất nhập khẩu – Logistics- Mô tả công việc ngành Du lịch - Nhà hàng - Khách sạn- Mô tả công việc ngành Hàng không- Mô tả công việc ngành Xây dựng- Mô tả công việc ngành Y tế - Dược- Mô tả công việc Lao động phổ thông- Mô tả công việc ngành Kỹ thuật- Mô tả công việc Nhà nghiên cứu- Mô tả công việc ngành Cơ khí - Chế tạo- Mô tả công việc bộ phận Quản lý hành chính- Mô tả công việc Biên - Phiên dịch- Mô tả công việc ngành Thiết kế- Mô tả công việc ngành Báo chí - Truyền hình- Mô tả công việc ngành Nghệ thuật - Điện ảnh- Mô tả công việc ngành Spa – Làm đẹp – Thể lực- Mô tả công việc ngành Giáo dục - Đào tạo- Mô tả công việc Thực tập sinh - Intern- Mô tả công việc ngành Freelancer- Mô tả công việc Công chức - Viên chức- Mô tả công việc ngành Luật - Pháp lý- Tư vấn việc làm Chăm Sóc Khách Hàng - Tư vấn việc làm Vật Tư - Kho Vận- Hồ sơ doanh nhân- Việc làm theo phường- Danh sách các hoàng đế nổi tiếng- Tài liệu gia sư- Vĩ Nhân Thời Xưa- Chấm Công- Danh mục văn thư lưu trữ- Tài Sản Doanh Nghiệp-