Quay lại

Lê Đại Hành - Tiểu sử hoàng đế trị nước và tài cầm quân Đại Việt

Tác giả: Thảo Ngọc Saturday , 27/03/21

Nhắc tới những vị vua của triều đại nhà Tiền Lê phải kể đến vị vua đầu tiên đồng thời là người có công lao rất lớn cho việc củng cố nền độc lập dân tộc từ đó xây dựng và kiến tạo đất nước - Hoàng đế Lê Đại Hành. Không những vậy, ông cũng là người tạo tiền đề giúp cho Lý Công Uẩn đủ khả năng tiến hành dời đô từ Hoa Lư về tới Thăng Long vào năm 1010. Sự kiện này như mở ra kỷ nguyên mới hứa hẹn cho một tương lai phát triển bền vững của nền văn hóa Thăng Long - Hà Nội, thủ đô ngày nay của Việt Nam. Cùng timviec365.vn tìm hiểu về vua Lê Đại Hành qua bài viết này bạn nhé!

1. Khám phá tiểu sử vua Lê Đại Hành

Vua Lê Đại Hành có tên húy là Lê Hoàn, ông sinh năm 941 mất năm 1005. Gia đình của Lê Đại Hành rất nghèo khó, cha ông là Lê Mịch và mẹ ông là Đặng Thị Sen. Về quê hương thật sự của ông đến nay các nhà sử học chưa có kết luận chính xác là Hà Nam, Ninh Bình hay Thanh Hóa. 

Khám phá tiểu sử vua Lê Đại Hành
Khám phá tiểu sử vua Lê Đại Hành

Bởi lẽ Việt sử lược ghi rằng Lê Đại Hành là người Trường Châu - vùng đất Ninh Bình, Đại Việt sử ký toàn thư lại nêu ông là người Ái Châu tuy nhiên nhà sử học Trần Quốc Vượng cho ý kiến rằng Lê Đại Hành sinh ra tại Hà Nam song song nhận định của Hà Nam Ninh rằng quê nội của Lê Đại Hành ở Thanh Liêm - Hà Nam,... Có thể thấy thông tin về quê hương cũng như thân thế của vua Lê Đại Hành đến nay vẫn mang nhiều nguồn thông tin khác nhau.

Tại Hội thảo khoa học diễn ra năm 1981 tồn tại nhiều vấn đề chung của thế kỷ X, về thân thế, quê hương và sự nghiệp của Lê Đại Hành dần dần được giải quyết.      

Lê Đại Hành có tất cả 5 Hoàng hậu với 11 người con trai và 1 người con nuôi và mọi người con trai của ông đều được phong vương. 

2. Hành trình lên ngôi nhiều thăng trầm của Lê Đại Hành

Thời điểm Lê Đại Hành lên ngôi cũng là lúc nhà Tiền Lê của nước Đại Việt được sáng lập. 

2.1. Chiến công hiển hách 

Cha mẹ của Lê Đại Hành qua đời sớm nhưng ông may mắn được một vị quan tên Lê Đột cưu mang và nhận nuôi. Đến tuổi trưởng thành, Lê Đại Hành nối gót Đinh Liễn và từ đó lập nhiều chiến công. Lê Đại Hành chỉ huy 2000 binh sĩ trong cuộc đánh dẹp loạn 12 sứ quân, hỗ trợ đắc lực cho Đinh Bộ Lĩnh từ đó thống nhất đất nước năm 968. Sau chiến công đó, ông được đảm nhiệm chức Thập đạo tướng quân - vị tướng chỉ huy tới mười đạo quân song song chức vụ tổng chỉ huy quân đội toàn nước Đại Cồ Việt cùng lãnh đạo đội quân cấm vệ thuộc triều đình Hoa Lư. Vào thời điểm khi đó Lê Đại Hành mới 27 tuổi.

Chiến công hiển hách
Chiến công hiển hách

Hai cha con Đinh Tiên Hoàng cùng Đinh Liễn bị sát hại vào tháng 10 năm 979, vệ vương Đinh Toàn lên ngôi vua khi 6 tuổi. Lê Đại Hành đảm nhiệm vai trò Nhiếp chính và có quyền tự do đi lại vào cung cấm. Bên cạnh Đinh Tiên Hoàng lúc đó là các đại thần thân cận như Đinh Điền, Trịnh Tú, Lưu Cơ, Nguyễn Bặc và Phạm Hạp - nhân vật chống lại Lê Đại Hành nhưng nhanh chóng bị Lê Đại Hành hạ gục tiêu diệt. Không lâu sau, Phò mã Ngô Nhật Khánh trốn thoát vào miền Nam, vua Chiêm Thành cùng hơn nghìn thuyền chiến lớn lên kế hoạch tấn công kinh đô Hoa Lư nhưng gặp bão dìm chết.   

2.2. Đón nhận ngai vàng

Nhìn nhận triều đình Hoa Lư lâm vào tình trạng rối ren, vị vua Tống (Trung Quốc) đe dọa buộc triều Đinh phải đầu hàng và nhà Tống lăm le cho quân tấn công nhằm chiếm Đại Cồ Việt. Trước diễn biến căng thẳng đó, Thái hậu Dương Vân Nga với tướng Phạm Cự Lạng cùng các triều thần tôn Lê Hoàn lên ngôi. 

Lê Hoàn chính thức lên làm vua (theo sử cũ gọi là Lê Đại Hành) lấy niên hiệu là Thiên Phúc cùng giữ nguyên quốc hiệu Đại Cồ Việt và đóng đô tại Hoa Lư, Ninh Bình. Sau đó ông giao cho em của Phạm Hạp làm đại tướng quân.  

Đón nhận ngai vàng
Đón nhận ngai vàng

Tuy xuất phát điểm không được may mắn nhưng Lê Đại Hành không hề nản chí và thể hiện rõ năng lực của mình kể từ khi lên ngôi vua.

3. Vị Hoàng đế Phá Tống - bình Chiêm

Đề cập tới một trong những chiến công vang dội nhất của vua Lê Đại Hành, chắc chắn phải nói đến trận chiến đánh bại quân nhà Tống và xứ Chiêm Thành.

3.1. Phá Tống

Khoảng đầu năm 981, vua nhà Tống cho quân sang tấn công Đại Cồ Việt và cử các tướng cầm quân chia 2 đường thủy bộ gồm cánh bộ di chuyển theo mạn Lạng Sơn còn thủy tiến vào khu vực sông Bạch Đằng.

Tháng 4 năm 981, quân của các vị tướng Hầu Nhân Bảo, Trần Khâm Tộ, Lưu Trừng lần lượt đến Ngân Sơn, Tây Kết và sông Bạch Đằng. Vua Lê Đại Hành đích thân làm tướng chống Tống và sai người cắm cọc để tạo dựng bãi cọc ngăn sông. Trên sông Bạch Đằng, quân Đại Cồ Việt ta chặn đánh thủy quân Tống song những chiếc thuyền chiến của quân Tống đều bị đâm thủng bởi những chiếc cọc sông cho dù thế trận áp đảo. Chính vì vậy quân Tống không thể nào xâm nhập sâu vào nội địa, thủy quân Tống đành nhận thất bại. Tướng Tôn Toàn Hưng lưỡng lự không dám tiến tiếp nên dừng quân đến hơn 70 ngày, Hầu Nhân Bảo vì hiếu chiến nên tự tin đem quân của mình tấn công sông Thương. 

Vua Lê Đại Hành đích thân làm tướng
Vua Lê Đại Hành đích thân làm tướng 

Thời điểm quân của Hầu Nhân Bảo tiến đến Chi Lăng, vua Lê Đại Hành đánh lạc hướng Hầu Nhân Bảo bằng cách vờ xin hàng rồi sau đó cho quân binh ập ra đánh dữ dội.                

Sau chiến thắng lớn của hai trận Bạch Đằng và Tây Kết, quân lính nhà Lê giết được Hầu Nhân Bảo và bắt sống được Triệu Phụng Huân và Quách Quân Biện và loạt tướng nhà Tống phải tháo chạy về nước. Hoàng đế Lê Đại Hành chưa thực hiện mai phục giữa trận cọc địa và phục binh bởi chiến sĩ lúc này không diễn ra mau chóng.  

3.2. Bình Chiêm   

Khi người Chiêm Thành đã xây dựng được một quốc gia độc lập từ năm 192 thì người Việt đang đắm chìm dưới nô dịch của phong kiến phương Bắc. Từ khi lập nước, Chiêm Thành thường xuyên tiến hành hoạt động quân sự phối hợp với Đại Cồ Việt. 

Vào năm 982, Lê Đại Hành cử Từ Mục và Ngô Tử Canh đi sứ Chiêm Thành nhưng bị vua Chiêm phát hiện và bắt giữ. Vì lẽ đó, Hoàng đế Lê Đại Hành nổi giận cho người sửa sang binh khí, đóng chiến thuyền và đích thân làm tướng đi đánh. Ông chém Bê Mi Thuế ngay tại trận, Chiêm Thành thất bại nặng nề. Chưa dừng lại ở đó quân lính Đại Việt còn bắt sống được vô vàn quân sĩ, kỹ nữ trong cung và một ông sư và đem về số lượng lớn vàng bạc. Chiến thắng này của vua Lê Đại Hành đã phá hủy tông miếu, san phẳng thành trì.

Vị vua phá hủy tông miếu, san phẳng thành trì
Vị vua phá hủy tông miếu, san phẳng thành trì

Xuyên suốt thời gian trị vì 24 năm của Lê Đại Hành - một người luôn chú tâm tới phía Nam tổ quốc, ông tự cầm quân chống lại nhiều thế lực xâm lấn đã bảo vệ tuyệt đối miền biên giới song mở rộng thêm lãnh thổ của quốc gia độc lập Đại Việt.      

4. Lê Đại Hành - vua trị nước cùng tài cầm quân 

Nắm trong tay vận mệnh của đất nước, ông luôn luôn lãnh đạo và chỉ huy quân binh của mình đúng người đúng thời điểm.    

4.1. Ông vua trị nước 

Vua Lê Đại Hành là một vị vua vừa có tài, khéo ngoại giao song giữ thể hiện cho đất nước để không bị một nước lớn nào chèn ép. Không những vậy, ông còn quan tâm đặc biệt tới chính sự của nước nhà, của nhân dân và coi trọng việc biên phòng với những quy định pháp lệnh. Nói có sách mách có chứng, sứ thần Trung Quốc phải tôn sùng Lê Đại Hành bởi Hoa Lư thịnh vượng hơn cả thời nhà Đinh. Không thể phủ nhận những điều đó không phải đời vua nào trong lịch sử dân tộc Việt Nam cũng làm được.

Vị Hoàng đế đầu tiên của nhà Tiền Lê chứng tỏ mình là tấm gương cho một người chí công vô tư - không để thú oán cá nhân can thiệp vào việc chung. Như đã đề cập ở trên, ông tiêu diệt Phạm Hạp bởi tội làm loạn nhưng coi trọng em của Phạm Hạp là Phạm Cự Lạng và thăng chức tới thái úy chỉ huy quân đội.

Ông vua trị nước
Ông vua trị nước 

Bên cạnh đó, một người cùng bị giết với Phạm Hạp - Nguyễn Đê (con trai của Nguyễn Bặc) được cân nhắc làm quan văn quan võ của nhà Tiền Lê tuy nhiên Lê Đại Hành không chút mảy may phòng ngừa chính Nguyễn Đê - người mà tham gia tôn Lý Công Uẩn lên làm vua thay nhà Tiền Lê.    

Các đại thân từng rất thân thiết với Tiên Hoàng như Lưu Cơ, Trịnh Tú - hai nhân vật thuộc bộ tứ là “Điền, Bặc, Tú, Cơ” vốn theo vua Đinh từ những ngày đầu cũng được Lê Đại Hành trọng dụng mà không màng tới chuyện “cùng bè đảng” với Đinh Điền và Nguyễn Bặc. Chính nhờ sách lược trọng dụng người tài và lòng người khoan dung nên Lê Đại Hành thu phục được nhân tâm, như bước đệm quan trọng để ông củng cố sức mạnh đất nước trong tình thế khó khăn - hai miền Nam Bắc đồng thời bị uy hiếp.      

4.2. Hoàng đế có tài cầm quân   

Lê Đại Hành là vị Hoàng đế vừa có tâm và có tầm: nhạy bén, hiểu biết và rất tài trong lịch sử Việt Nam. Ông được các sử gia nhiều đời nhận định tích cực, ca ngợi võ công bởi tài năng chiến thắng trong cuộc đánh dẹp dù là nhà Đường hay nhà Hán từ đó giữ yên bờ cõi và bảo vệ bình yên cho dân tộc.

Từ thời dẹp loạn 12 sứ quân, Lê Đại Hành sớm bộc lộ năng lực và bản lĩnh của mình dù trẻ tuổi. Chỉ từ giai đoạn chính thức lên nắm trong tay vận mệnh của đất nước, ông mới thực sự phô diễn hết tài năng trong mình. Không những các công thần kỳ cựu của nhà Đinh mà các tướng phương Bắc chưa bao giờ là đối thủ cân tài cân sức với ông. 

Hoàng đế có tài cầm quân
Hoàng đế có tài cầm quân  

Cho dù đời sau có cho rằng việc đánh dẹp của Lê Đại Hành là hợp lẽ hay trái lẽ thì tài cầm quân của vị vua này đều khó có thể phủ nhận và hơn hết là một ông vua trị nước có tiếng trong lịch sử dân tộc. 

5. Sự nghiệp trị vì nước Đại Cồ Việt 24 năm 

Là 1 trong 14 vị anh hùng tiêu biểu cho dân tộc Việt Nam, Lê Đại Hành có sự nghiệp hào hùng như thế nào?  

5.1. Lĩnh vực kinh tế

Khi làm vua, Lê Đại Hành cho xây dựng nhiều công trình, phát triển sản xuất nông nghiệp và thủ công nghiệp cho đất nước được hưng thịnh. Ông là vị vua khởi đầu lễ tịch điền dưới chế độ phong kiến Việt Nam nhằm khuyến khích sản xuất lĩnh vực nông nghiệp. 

Lê Đại Hành đồng thời là vị vua tiên phong triển khai đào sông. Công trình đào sông thời nhà Lê do Lê Đại Hành khởi xướng là con đường giao thông đường thủy nội địa đầu tiên tại Việt Nam, đến nay di tích lịch sử này vẫn tồn tại ở Thanh Hóa. Sự kiện đó đã trở thành một trong những phương châm hành động của một số triều đại Việt Nam từ lịch sử cho đến sau này. Cụ thể, từ con sông do Lê Đại Hành khai phá đến thời Lê đã trải rộng khắp miền Trung Bộ và tới thời Nguyễn thì sông đào đã xuất hiện trên mọi miền Việt Nam.    

5.2. Nền ngoại giao

Là người dẫn đầu vào tạo lập những nguyên tắc cơ bản cho nền ngoại giao Đại Việt, nhà Tông phải khuất phục trước sức mạnh cũng như thế lực của quốc gia Đại Cồ Việt và đã phong cho vua Lê Đại Hành những tước vị cao quý còn tôn thờ ông qua những câu thơ bi tráng. 

Vị vua có công lao to lớn với đất nước
Vị vua có công lao to lớn với đất nước

Vận dụng chính sách ngoại giao mềm dẻo đi đôi với thái độ cương quyết khiến vua Tống chấp thuận những lời đề nghị yêu cầu của mình: nhà Tống cắt cử sứ giả đưa thư tới địa giới và báo tin.

Trên đây là toàn bộ thông tin về tiểu sự, cuộc đời của vị Hoàng đế Lê Đại Hành. Hy vọng rằng timviec365.vn đã gửi gắm tới bạn những chia sẻ thật sự hữu ích.

Tiểu sử Lê Thánh Tông - Vị vua tài giỏi trong lịch sử Việt Nam

Là người mang tới thời hoàng kim cho chế độ phong kiến của Đại Việt, Lê Thánh Tông được mọi người luôn nhớ đến là hoàng đế vĩ đại trong lịch sử Việt Nam nói chung và triều đại nhà Lê nói riêng. Khá nhiều người đồn đoán rằng ông chính là người đứng sau kế hoạch hoàn hảo để sắp xếp mọi thứ cũng như đánh bại và tiêu diệt Lê Nghi Dân từ đó lên ngôi cách dễ dàng hơn. Tuy nhiên theo thời gian, với năng lực và bản lĩnh của Lê Thánh Tông, ông đã khẳng định mình là vị Hoàng đế bậc nhất và vị vua có một không hai trong lịch sử. Cùng timviec365.vn tìm hiểu về tiểu sử cũng như cuộc đời của vị vua này bạn nhé!

Lê Thánh Tông

Chia sẻ:

Từ khóa liên quan

Chuyên mục

Bí quyết viết CV -Tâm sự Nghề nghiệp -Cẩm Nang Tìm Việc -Kỹ Năng Tuyển Dụng -Cẩm nang khởi nghiệp -Kinh nghiệm ứng tuyển việc làm -Kỹ năng ứng xử văn phòng -Quyền lợi người lao động -Bí quyết đào tạo nhân lực -Bí quyết lãnh đạo -Bí quyết làm việc hiệu quả -Bí quyết viết đơn xin nghỉ phép -Bí quyết viết thư xin thôi việc -Cách viết đơn xin việc -Bí quyết thành công trong công việc -Bí quyết tăng lương -Bí quyết tìm việc dành cho sinh viên -Kỹ năng đàm phán lương -Kỹ năng phỏng vấn -Kỹ năng quản trị doanh nghiệp -Kinh nghiệm tìm việc làm tại Hà Nội -Kinh nghiệm tìm việc làm tại Đà Nẵng -Mẹo viết hồ sơ xin việc -Mẹo viết thư xin việc -Chia sẻ kinh nghiệm ngành Kinh doanh - Bán hàng -Định hướng nghề nghiệp -Top việc làm hấp dẫn -Tư vấn nghề nghiệp lao động phổ thông -Tư vấn việc làm Hành chính văn phòng -Tư vấn việc làm ngành Báo chí -Tư vấn tìm việc làm thêm -Tư vấn việc làm ngành Bất động sản -Tư vấn việc làm ngành Công nghệ thông tin -Tư vấn việc làm ngành Du lịch -Tư vấn việc làm ngành Kế toán -Tư vấn việc làm ngành Kỹ thuật -Tư vấn việc làm ngành Sư phạm -Tư vấn việc làm ngành Luật -Tư vấn việc làm thẩm định -Tư vấn việc làm vị trí Content -Tư vấn việc làm ngành Nhà hàng - Khách sạn -Tư vấn việc làm quản lý -Kỹ năng văn phòng -Nghề truyền thống -Các vấn đề về lương -Tư vấn tìm việc làm thời vụ -Cách viết Sơ yếu lý lịch -Cách gửi hồ sơ xin việc -Biểu mẫu phục vụ công việc -Tin tức tổng hợp -Ý tưởng kinh doanh -Chia sẻ kinh nghiệm ngành Marketing -Kinh nghiệm tìm việc làm tại Bình Dương -Kinh nghiệm tìm việc làm tại Hồ Chí Minh -Mẹo viết Thư cảm ơn -Góc Công Sở -Câu chuyện nghề nghiệp -Hoạt động đoàn thể -Tư vấn việc làm Biên - Phiên dịch -Tư vấn việc làm Ngành Nhân Sự -Tư vấn việc làm Ngành Xuất Nhập Khẩu - Logistics -Tư vấn việc làm Ngành Tài Chính - Ngân Hàng -Tư vấn việc làm Ngành Xây Dựng -Tư vấn việc làm Ngành Thiết kế - Mỹ thuật -Tư vấn việc làm Ngành Vận tải - Lái xe -Quản trị nhân lực -Quản trị sản xuất -Cẩm nang kinh doanh -Tư vấn việc làm Ngành Thiết kế - Nội thất -Mô tả công việc ngành Kinh doanh -Mô tả công việc ngành Bán hàng -Mô tả công việc Tư vấn - Chăm sóc khách hàng -Mô tả công việc ngành Tài chính - Ngân hàng -Mô tả công việc ngành Kế toán - Kiểm toán -Mô tả công việc ngành Marketing - PR -Mô tả công việc ngành Nhân sự -Mô tả công việc ngành IT - Công nghệ thông tin -Mô tả công việc ngành Sản xuất -Mô tả công việc ngành Giao nhận - Vận tải -Mô tả công việc Kho vận - Vật tư -Mô tả công việc ngành Xuất nhập khẩu – Logistics -Mô tả công việc ngành Du lịch - Nhà hàng - Khách sạn -Mô tả công việc ngành Hàng không -Mô tả công việc ngành Xây dựng -Mô tả công việc ngành Y tế - Dược -Mô tả công việc Lao động phổ thông -Mô tả công việc ngành Kỹ thuật -Mô tả công việc Nhà nghiên cứu -Mô tả công việc ngành Cơ khí - Chế tạo -Mô tả công việc bộ phận Quản lý hành chính -Mô tả công việc Biên - Phiên dịch -Mô tả công việc ngành Thiết kế -Mô tả công việc ngành Báo chí - Truyền hình -Mô tả công việc ngành Nghệ thuật - Điện ảnh -Mô tả công việc ngành Spa – Làm đẹp – Thể lực -Mô tả công việc ngành Giáo dục - Đào tạo -Mô tả công việc Thực tập sinh - Intern -Mô tả công việc ngành Freelancer -Mô tả công việc Công chức - Viên chức -Mô tả công việc ngành Luật - Pháp lý -Tư vấn việc làm Chăm Sóc Khách Hàng -Tư vấn việc làm Vật Tư - Kho Vận -Hồ sơ doanh nhân -Việc làm theo phường -Danh sách các hoàng đế nổi tiếng -Tài liệu gia sư -Vĩ Nhân Thời Xưa -Chấm Công - Xem thêm gợi ý Xem thêm gợi ý
Đăng bình luận.
captcha
Đăng bình luận thành công!
Liên hệ qua skype Liên hệ qua skype