Tuesday , 07/05/19
NEWS

Người khuyết tật là gì?

Thuật ngữ "Khuyết tật" hẳn đã khá là quen thuộc với mọi người nhưng để định nghĩa nó một cách chính xác và biết rõ được các nguyên nhân dẫn đến bị khuyết tật thì một số người thực sự vẫn chưa hiểu và biết được. Vậy chúng ta cùng nhau tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

1. Người khuyết tật là gì ?

Người khuyết tật là gì?

Người khuyết tật chính là người bị khiếm khuyết về trí tuệ, thần kinh, thể chất và giác quan. Khi tương tác với những người khuyết tật thì sẽ có một số cản trở cũng như khó khăn. Những khuyết tật đó thường do nhiều nguyên nhân khác nhau và khiếm khuyết lâu dài.
Tại Việt Nam nhà nước đã chọn ra ngày 18 tháng 4 hàng năm là ngày của người khuyết tật Việt Nam.

2. Nguyên nhân gây ra sự khuyết tật

Để gây ra sự khuyết tật người ta phân ra 2 nguyên nhân chính đó là do bẩm sinh và do yếu tố khách quan.

2.1. Khuyết tật do bẩm sinh

Khuyết tật bẩm sinh

Những người bị khuyết tật do bẩm sinh thường là từ yếu tố di truyền, bệnh về gene và nhiễm sắc thể. Khi sinh ra trong một bộ gene khác lạ so với mọi người hay thì thừa hoặc thiếu nhiễm sắc thể nào đó mà nó gây ra cho bạn bị khuyết tật bẩm sinh.
Khuyết tật bẩm sinh do trong quá trình mang thai mà người mẹ bị và nhiễm các bệnh nhiễm trùng và truyền sang cho con như: Rubella, Toxoplasmosis, Cytomegalovirus. Hoặc cũng có thể nhiễm độc từ người mẹ bị nghiện thuốc lá, thuốc phiện, thuốc điều trị bệnh. Hoặc cũng có thể do trong quá trình mang thai người mẹ mắc một số bệnh như trầm cảm, suy dinh dưỡng, như vậy cũng ảnh hưởng rất nhiều đến thai nhi.

2.2. Khuyết tật do yếu tố khách quan

Khuyết tật do những yếu tố khách quan như trong quá trình sinh thì bị mắc một số bệnh như thiếu oxy lên não và viêm màng não làm cho người đó bị khuyết tật ngay từ khi còn nhỏ. Những cũng có dạng khuyết tật sau khi đã lớn lên và trưởng thành như : trong quá trình lao động hay giải trí mà người ta bị tai nạn dẫn đến bị khiếm khiết một số bộ phận làm suy giảm khả năng tự phục vụ bản thân hoặc thậm chí là tai nạn đó làm con người ta bị khuyết tật về trí tuệ, thần kinh hay các giác quan của con người

3. Phân loại người khuyết tật

Người khuyết tật thường được chia ra 6 dạng khuyết tật là khuyết tật nghe nói, khuyết tật nhìn, khuyết tật thần kinh, tâm thần, khuyết vận động và những khuyết tật khác. Đối với từng loại khuyết tật thì có những đặc điểm điển hình và mức độ hòa nhập xã hội khác nhau.
Khuyết tật nghe, nói
Là tình trạng người bị suy giảm hay mất hoàn toàn khả năng nghe nói của mình. Có những trường hợp bị bất khả năng nghe hoặc nói hoặc có thể là bị mất cả khả năng nghe và nói. Đa số khuyết tật nghe và nói thường đi liền với nhau và đây được coi là một khuyết tật có từ khi sinh ra.
Khuyết tật nhìn
Đây chính là hình thức khuyết tật đem lại sự khó chịu nhất của con người. Người ta thường nói, đôi mắt là cửa sổ của tâm hồn mà với những người khuyết tật nhìn thì cánh cửa sổ tâm hồn đó mãi mãi không thể mở được ra một cách thoải mái để nhìn được thế giới ngoài kia. Người khuyết tật nhìn có tình trạng nhìn bị suy giảm hoặc mất luôn khả năng nhìn sự vật hiện tượng một cách rõ nét, đầy đủ màu sắc  trong một điều kiện ánh sáng và môi trường bình thường.
Khuyết tật vận động
Người bị khuyết tật vận động chính là người bị giảm hoặc mất chức năng vận động ở các bộ phận trên cơ thể của con người như đầu cổ, chân, tay, thân mình dẫn đến hạn chế trong vận động và di chuyển. 
Khuyết tật trí tuệ
Đó chính là tình trạng người đó bị mất khả năng nhận thức và tư duy. Biểu hiện của người khuyết tật trí tuệ chính là không thể giải quyết được sự việc, hiện tượng nào đó, không thể suy nghĩ hoặc suy nghĩ chậm, và khả năng phân tích rất kém.
Khuyết tật thần kinh

Khuyết tật thần kinh

Là một dạng khuyết tật mà con người ta không thể kiểm soát được cảm xúc của bản thân mình như hành vi, suy nghĩ, tri giác, trí nhớ và cảm xúc. Biểu hiện là người đó sẽ nói những lời nói bất thường và hành động kỳ quoái không giống một người bình thường. Ví dụ như : người khuyết tật về thần kinh có thể ngồi cười hoặc khóc cả ngày mà không có biểu hiện dừng lại.

4. Cấp độ của người khuyết tật

Khuyết tật có nhiều cấp độ khác nhau của nó phụ thuộc vào khả năng của người khuyết tật.

Khuyết tật nhẹ: Người bị khuyết tật nhẹ vẫn có khả năng tự phục vụ bản thân hoặc có thể sử dụng sự giúp đỡ của người khác để thực hiện một hành vi cụ thể nào đó.

Khuyết tật nặng: Là do các khuyết tật đó mà người đó không thể thực hiện một số công việc để tự phục vụ bản thân trong các vấn đề sinh hoạt hàng ngày.

Khuyết tật đặc biệt nặng: là vì khuyết tật đó mà người khuyết tật mất đi khả năng hoạt đột tự thực hiện các công việc phục vụ bản thân trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày.

Khuyết tật đặc biệt nặng

5. Quyền và nghĩa vụ của người khuyết tật

Một số người nghĩ rằng người khuyết tật thì không thể giúp ích được cho xã hội nên họ cũng không có quyền và nghĩa vụ phải làm gì cả. Thậm chí có những người ác khẩu còn nói những người đó là những kẻ ăn bám của xã hội. Nhưng đó là một suy nghĩ hoàn toàn sai lầm của một cơ số người ích kỷ, nhỏ nhen và không có tình người. Chúng ta đang sống dưới một xã hội dân chủ - công bằng – văn minh. Vậy nên mọi người sinh ra đều có được quyền bình đẳng như nhau, bản thân những người khuyết tật sinh ra đã bị thiệt thòi hơn những người khác thì tại sao xã hội chúng ta không cho họ những cái quyền mà họ đáng được hưởng và tất nhiên rằng họ cũng muốn góp phần nào đó để có thể giúp ích cho đất nước. Chính vì vậy nhà nước ta đã đảm bỏa được cho họ những quyền lợi như sau :

Quyền của người khuyết tật

Người khuyết tật cũng như những người bình thường khác được tham gia các hoạt đột xã hội.
Sống độc lập và hòa nhập với cộng đồng nếu còn có khả năng. Tất nhiên rằng, ai cũng mong muốn mình có thể tự sống mà không phải dựa dẫm vào một ai đó hay tổ chức nào đấy. Nhưng những người khuyết tật thì khác, đôi lúc họ vẫn phải sống dựa vào những người khác nhưng đến khi họ có thể sống độc lập thì quyền này của họ có thể sử dụng bất cứ lúc nào.
Chính vì bị khuyết tật nên khả năng lao động bị giảm thậm chí là bị mất hoàn toàn nên nhà nước đã tạo một quyền lợi chính đáng cho họ chính là miễn giảm một số khoản đóng góp cho xã hội.
Những người khuyết tật sẽ được học văn hóa, các bộ môn năng khiếu và nghề phù hợp với thể trạng khuyết tật của họ để có thể hòa nhập được với cộng đồng – xã hội. Thậm chí họ có thể dùng chính những thứ học được ấy để có thể kiếm thêm thu nhập nhằm trang trải cho cuộc sống của chính bản thân mình.
Ngoài ra những người khuyết tật còn có trách nhiệm phải thực hiện những quy định của pháp luật, không được lợi dụng sự thiếu sót của bản thân để làm những việc trái với pháp luật làm nguy hại tới mọi người và xã hội. Người khuyết tật phải có trách nhiệm với chính bản thân mình và giúp đỡ người khác (nếu có thể).

6. Những hành vi nghiêm cấm đối với người khuyết tật

Những hành vi nghiêm cấm đối với người khuyết tật

Kỳ thị và phân biệt đối xử đối với người khuyết tật. Bản thân người khuyết tật đã phải chịu nhiều thiệt thòi và bất công rồi nên mọi người đừng kỳ thị và phân biệt đối xử với họ. Họ đáng nhận được sự cảm thông và giúp đỡ của mọi người xung quanh.
Mọi người sinh ra ai cũng đều có quyền được bảo vệ vậy nên những người khuyết tật cũng vậy. Thậm chí họ nên được hơn như vậy bởi những gì mà họ cần được nhận là hơn như thế. Bản thân họ là những người khó có thể tự bảo vệ mình được do những khiếm khuyết mà họ bị. Hành vi nghiêm cấm không được xâm phạm thân thể, nhân phẩm, danh dự và các tài sản, quyền lợi của người khuyết tật.
Những người mà bị khuyết tật thì đôi lúc sự nhận biết của họ về cuộc sống không được như những người bình thường. Vậy nên, nghiêm cấm những hành vi để người bị khuyết tật thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật và đạo đức xã hội.
Nghiêm cấm một số hành vi để trục lợi dựa vào người khuyết tật như sử dụng những thông tin và tổ chức vì người khuyết tật.
Nghiêm cấm hành vi không thực hiện đầy đủ trách nhiệm của người nuôi dưỡng đối với người khuyết tật.
Không được ngăn cản quyền kết hôn hay nuôi con của người khuyết tật.
Đặc biệt nghiêm cấm những hành vi gian dối trong việc xác định mức độ khuyết tật và cấp giấy chứng nhận khuyết tật nhằm trục lợi cho bản thân.
Trên đây là một số điều cần biết về người khuyết tật để mọi người có thể hiểu - giúp đỡ - thông cảm cho họ.

Tác giả: Lê Hằng