Quay lại

Những quy trình quản lý rủi ro dự án phần mềm hiệu quả nhất hiện nay

Tác giả: Hoàng Thúy Nga - 30/11/2021

Rủi ro là những sự việc có khả năng xảy ra trong tương lai và tác động hoặc ảnh hưởng xấu đến dự án. Trong dự án phần mềm cũng vậy, rủi ro khiến cho dự án phần mềm có thể gặp “tai nạn” và gây cản trở đạt được mục tiêu trong dự án. Do đó, các doanh nghiệp hay người quản lý cần có cách quản lý các rủi ro trong dự án phần mềm để hạn chế hoặc khắc phục những rủi ro có thể xảy ra. Cùng timviec365.vn tìm hiểu quy trình quản lý rủi ro dự án phần mềm qua bài viết dưới đây nhé!

1. Lý do cần quản lý rủi ro dự án phần mềm

Phát triển các dự án phần mềm là hoạt động sử dụng các tiến bộ công nghệ và cần có kiến thức cao. Do những yếu tố này mà các dự án phát triển phần mềm đều chứa những yếu tố không quá chắc chắn. Đây được coi là rủi ro trong quản lý dự án của phần mềm.

Lý do cần quản lý rủi ro dự án phần mềm

Một dự án phần mềm muốn thành công cần dựa vào khá nhiều vào các mức rủi ro tương ứng với từng hoạt động một của dự án. Nếu bạn là một người quản lý dự án, bạn xác định, đánh giá, ưu tiên và quản lý những rủi ro chính, liên quan đến dự án phần mềm của mình.

Các mục tiêu của dự án phần mềm đều là những tính năng mới, hiệu quả hơn trong việc khai thác phần mềm. Vì vậy, các nhà quản lý dự án đều nhận định rằng để khai thác phần mềm và quản lý dự án hiệu quả thì không thể tránh khỏi những rủi ro.

Mặc dù vậy, các nhà quản lý cũng cần quản lý các rủi ro trong dự án phần mềm để xác định và khắc phục, giảm thiểu được các rủi ro đe dọa đến việc dự án thành công. Hạn chế được những rủi ro trong dự án giúp bạn giảm thiểu được thời gian, chi phí, lường trước và khắc phục các rủi ro xảy ra, đảm bảo dự án phần mềm của bạn thành công và đạt được mục tiêu của mình.

2. Các quy trình quản lý rủi ro dự án phần mềm hiệu quả

Mặc dù để kiểm soát rủi ro cần sự tham gia của nhiều người trong dự án phần mềm, tuy vậy người có vai trò lãnh đạo và quan trọng nhất là trưởng dự án. Vì vậy, một trưởng dự án giỏi là biết cách kiểm soát tốt các rủi ro. Các nhà quản lý có thể kết hợp việc quản lý rủi ro trong dự án phần mềm với phần mềm sắp xếp công việc để đạt được hiệu quả cao nhất.

Các quy trình quản lý rủi ro dự án phần mềm hiệu quả

Để có thể nhận diện và kiểm soát rủi ro chỉ bằng các kinh nghiệm cá nhân và kỹ năng là không đủ, để kiểm soát tốt rủi ro trong dự án phần mềm, nhà quản lý cần thực hiện theo một quy trình chặt chẽ và phù hợp với đặc thù của dự án, đồng thời phù hợp với mục tiêu và ngân sách trong dự án phần mềm.

2.1. Xác định rủi ro

Đầu tiên, bạn cần xác định được chính xác các rủi ro có thể phát sinh và xảy ra trong dự án, tuy vậy đây không phải là điều đơn giản.

Các rủi ro trong dự án phần mềm thường xuất hiện từ một số nguồn như: Thời gian mà dự án thực hiện, ngân sách của dự án, các thay đổi về yêu cầu và phạm vi của dự án, các vấn đề liên quan đến nguồn nhân lực, khó khăn liên quan đến kỹ thuật, các hợp đồng liên quan, kinh doanh, môi trường, chính trị, văn hóa luật pháp…

Xác định rủi ro trong dự án phần mềm

2.2. Phân tích rủi ro

Sau khi xác định được nguyên nhân của rủi ro, các nhà quản lý dự án phần mềm như PLT, PM sẽ tổ chức thực hiện các quá trình phân tích rủi ro, từ đó xác định được các phạm vi ảnh hưởng của rủi ro và mức độ nghiêm trọng của nó.

Khi bạn thực hiện quá trình phân tích các rủi ro cần cẩn trọng và kỹ lưỡng, có thể dựa vào 4 điểm chính dưới đây.

2.2.1. Phân tích những xác suất có thể xuất hiện rủi ro

Các xác suất xuất hiện rủi ro có thể dùng 4 mức để đo lường, mỗi mức độ sẽ được gắn với một giá trị số dễ dàng ước lượng được mức độ quan trọng của nó.

Các mức độ xuất hiện rủi ro dự án phần mềm gồm có: Thường xuyên, hay xảy ra, đôi khi và hiếm khi.

- Thường xuyên xảy ra: Đây là mức độ có khả năng xảy ra rủi ro cao, hầu hết trong các dự án đều xuất hiện. 

- Hay xảy ra: Mức độ này có khả năng xuất hiện rủi ro trong dự án cao và xuất hiện trong nhiều dự án.

Phân tích những xác suất có thể xuất hiện rủi ro

- Đôi khi: Đây là mức độ xuất hiện rủi ro trung bình, chỉ có số ít dự án xuất hiện.

- Hiếm khi: Khả năng xuất hiện rủi ro này rất thấp, chỉ xuất hiện trong những dự án nhất định.

2.2.2. Phân tích các mức độ ảnh hưởng của rủi ro

Để đo lường mức độ tác động của rủi ro đến phần mềm, bạn có thể gắn với một trị số nhất định để có thể ước lượng được mức độ ảnh hưởng của nó, bao gồm:

- Trầm trọng: Mức độ này ảnh hưởng rất cao, có thể khiến dự án thất bại.

- Quan trọng: Khiến dự án gặp khó khăn lớn và có thể không đạt được các mục tiêu đề ra.

- Vừa phải: Gây cho dự án khó khăn và ảnh hưởng đến việc hoàn thành mục tiêu của dự án.

- Không đáng kể: Mức độ này không gây khó khăn đáng kể cho dự án.

2.2.3. Phân tích các thời điểm rủi ro xuất hiện

Dưới đây là 4 mức dùng để ước lượng các thời điểm xuất hiện rủi ro, mỗi mức sẽ được gắn với một trị số để có thể ước lượng được sự tác động dễ dàng.

- Ngay lập tức: Các rủi ro xuất hiện gần như ngay tức khắc.

- Rất gần: Rủi ro có thể sẽ xuất hiện rất gần các thời điểm phân tích rủi ro.

- Sắp xảy ra: Trong tương lai gần rủi ro sẽ xuất hiện.

- Rất lâu: Rủi ro có thể xuất hiện trong tương lai xa hoặc chưa xác định được.

Phân tích các thời điểm rủi ro xuất hiện

2.2.4. Xác định mức độ nghiêm trọng tổng thể

Khi bạn xác định được mức độ nghiêm trọng của các tổng thể, bạn có thể sắp xếp rủi ro theo sơ đồ cây. Những rủi ro có điểm số nghiêm trọng cao nhất sẽ được xếp ở gốc cây và hạ dần về phía ngọn cây.

Những vấn đề nghiêm trọng được xem là gốc rễ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến dự án, giống như lá hoặc trái cây, mất gốc là chết. Những vấn đề không quá nghiêm trọng và có mức điểm vừa phải, sẽ nằm ở phần thân cây. cuối cùng các mức độ rủi ro có số điểm thấp, sẽ ở phần ngọn cây, chúng là các nhánh nhỏ và nằm rải khắp các khía cạnh của dự án và có mức độ ảnh hưởng thấp.

2.3. Kiểm soát rủi ro

Kiểm soát các rủi ro bắt đầu bằng quá trình lựa chọn phương pháp và chiến lược đối phó với các rủi ro. Sẽ có nhiều phương án và chiến lược để đối phó rủi ro khác nhau, tùy theo môi trường, dự án và đặc thù của từng rủi ro. Dưới đây là một số phương pháp và chiến lược để kiểm soát rủi ro.

Sử dụng chiến lược kiểm soát rủi ro

2.3.1. Chiến lược tránh né

Đây là chiến lược sử dụng những đường khác để tránh né rủi ro, đường đi mới có thể ít rủi ro hoặc không có rủi ro và chi phí đối phó rủi ro sẽ thấp hơn.

Chẳng hạn như: Thay đổi các công cụ, phương pháp thực hiện dự án phần mềm; thay đổi nguồn nhân lực; thay đổi mục tiêu bằng cách thương lượng với nội bộ hoặc khách hàng.

2.3.2. Chiến lược chuyển giao

Chuyển giao bằng cách chia sẻ những tác hại khi rủi ro xảy ra trong dự án. Ví dụ như: Đề nghị khách hàng của bạn chấp nhận và đồng thời chia sẻ các rủi ro như tăng thời gian hoặc chi phí; báo cáo với ban lãnh đạo để chấp nhận những yếu tố tác động đến rủi ro và chi phí đối phó rủi ro; mua các bảo hiểm để chia sẻ khi có chi phí rủi ro xuất hiện.

2.3.3. Chiến lược giảm nhẹ

Bạn cần thực hiện chiến lược giảm nhẹ rủi ro bằng cách giảm thiểu các khả năng xảy ra rủi ro hoặc các chi phí khắc phục rủi ro nếu nó chưa xảy đến. Ví dụ: Cảnh báo trước và triệt tiêu những yếu tố khiến rủi ro xảy ra; điều chỉnh các yếu tố liên quan theo phương pháp dây chuyền để rủi ro xảy đến sẽ có ít mức tác động.

2.3.4. Chiến lược chấp nhận

Nếu chi phí loại bỏ, phòng tránh hay giảm thiểu các rủi ro quá lớn hay tác hại của rủi ro xảy ra rất nhỏ hoặc thấp, thì bạn có thể chấp nhận sống chung với rủi ro. Các kế hoạch bạn có thể thực hiện như: Thu thập hoặc mua thông tin để kế hoạch kiểm soát dễ dàng hơn; lập các kế hoạch khắc phục những tác hại có thể xảy ra rủi ro.

Chiến lược chấp nhận rủi ro trong dự án phần mềm

2.4. Giám sát rủi ro

Các rủi ro thường không chỉ xuất hiện một lần, do đó các quy trình mà bạn thực hiện giám sát các rủi ro cần được chú trọng. Mỗi khi xuất hiện các rủi ro, bạn cần phân tích, xác định, kiểm soát và rủi ro thành công, và cần đưa ra trước các dự án để các thành viên trong dự án phần mềm có thể nắm được và tránh lặp lại sai lầm.

Để có thể đạt được các hiệu quả tốt nhất, những rủi ro vẫn đang trong quá trình kiểm soát hoặc phân tích cần được nêu ra trong những cuộc họp để hoàn thành tiến độ dự án định kỳ. Trong mỗi cuộc họp, bạn cần chỉ rõ các rủi ro, đặc biệt là các rủi ro mang tính nghiêm trọng. Các thành viên trong dự án cần phải hiểu rõ và tường tận các rủi ro để tránh gặp phải những rủi ro tương tự trong tương lai.

Trong quá trình thực tế, các rủi ro trong dự án phần mềm có thể thay đổi liên tục dựa vào các yếu tố của dự án. Các rủi ro cũng thường xuyên thay đổi liên tục, do đó các nhà quản lý cần luôn đưa ra các chiến lược và kế hoạch để sẵn sàng khắc phục những rủi ro trong dự án. Hy vọng bài viết này sẽ mang đến những điều bổ ích cho bạn và giúp bạn hiểu rõ quá trình quản lý rủi ro dự án phần mềm.

Làm việc nhóm với Google Doc

Google Doc là công cụ hỗ trợ người dùng làm việc nhóm vô cùng hiệu quả. Vậy làm thế nào để làm việc nhóm với Google Doc? Click bài viết dưới đây để biết cách tạo nhóm với Google Doc nhé!

Làm việc nhóm với Google Doc

Từ khóa liên quan

Chuyên mục

Bí quyết viết CV- Tâm sự Nghề nghiệp- Cẩm Nang Tìm Việc- Kỹ Năng Tuyển Dụng- Cẩm nang khởi nghiệp- Kinh nghiệm ứng tuyển việc làm- Kỹ năng ứng xử văn phòng- Quyền lợi người lao động- Bí quyết đào tạo nhân lực- Bí quyết lãnh đạo- Bí quyết làm việc hiệu quả- Bí quyết viết đơn xin nghỉ phép- Bí quyết viết thư xin thôi việc- Cách viết đơn xin việc- Bí quyết thành công trong công việc- Bí quyết tăng lương- Bí quyết tìm việc dành cho sinh viên- Kỹ năng đàm phán lương- Kỹ năng phỏng vấn- Kỹ năng quản trị doanh nghiệp- Kinh nghiệm tìm việc làm tại Hà Nội- Kinh nghiệm tìm việc làm tại Đà Nẵng- Mẹo viết hồ sơ xin việc- Mẹo viết thư xin việc- Chia sẻ kinh nghiệm ngành Kinh doanh - Bán hàng- Định hướng nghề nghiệp- Top việc làm hấp dẫn- Tư vấn nghề nghiệp lao động phổ thông- Tư vấn việc làm Hành chính văn phòng- Tư vấn việc làm ngành Báo chí- Tư vấn tìm việc làm thêm- Tư vấn việc làm ngành Bất động sản- Tư vấn việc làm ngành Công nghệ thông tin- Tư vấn việc làm ngành Du lịch- Tư vấn việc làm ngành Kế toán- Tư vấn việc làm ngành Kỹ thuật- Tư vấn việc làm ngành Sư phạm- Tư vấn việc làm ngành Luật- Tư vấn việc làm thẩm định- Tư vấn việc làm vị trí Content- Tư vấn việc làm ngành Nhà hàng - Khách sạn- Tư vấn việc làm quản lý- Kỹ năng văn phòng- Nghề truyền thống- Các vấn đề về lương- Tư vấn tìm việc làm thời vụ- Cách viết Sơ yếu lý lịch- Cách gửi hồ sơ xin việc- Biểu mẫu phục vụ công việc- Tin tức tổng hợp- Ý tưởng kinh doanh- Chia sẻ kinh nghiệm ngành Marketing- Kinh nghiệm tìm việc làm tại Bình Dương- Kinh nghiệm tìm việc làm tại Hồ Chí Minh- Mẹo viết Thư cảm ơn- Góc Công Sở- Câu chuyện nghề nghiệp- Hoạt động đoàn thể- Tư vấn việc làm Biên - Phiên dịch- Tư vấn việc làm Ngành Nhân Sự- Tư vấn việc làm Ngành Xuất Nhập Khẩu - Logistics- Tư vấn việc làm Ngành Tài Chính - Ngân Hàng- Tư vấn việc làm Ngành Xây Dựng- Tư vấn việc làm Ngành Thiết kế - Mỹ thuật- Tư vấn việc làm Ngành Vận tải - Lái xe- Quản trị nhân lực - Quản trị sản xuất- Cẩm nang kinh doanh- Tư vấn việc làm Ngành Thiết kế - Nội thất- Mô tả công việc ngành Kinh doanh- Mô tả công việc ngành Bán hàng- Mô tả công việc Tư vấn - Chăm sóc khách hàng- Mô tả công việc ngành Tài chính - Ngân hàng- Mô tả công việc ngành Kế toán - Kiểm toán- Mô tả công việc ngành Marketing - PR- Mô tả công việc ngành Nhân sự- Mô tả công việc ngành IT - Công nghệ thông tin- Mô tả công việc ngành Sản xuất- Mô tả công việc ngành Giao nhận - Vận tải- Mô tả công việc Kho vận - Vật tư- Mô tả công việc ngành Xuất nhập khẩu – Logistics- Mô tả công việc ngành Du lịch - Nhà hàng - Khách sạn- Mô tả công việc ngành Hàng không- Mô tả công việc ngành Xây dựng- Mô tả công việc ngành Y tế - Dược- Mô tả công việc Lao động phổ thông- Mô tả công việc ngành Kỹ thuật- Mô tả công việc Nhà nghiên cứu- Mô tả công việc ngành Cơ khí - Chế tạo- Mô tả công việc bộ phận Quản lý hành chính- Mô tả công việc Biên - Phiên dịch- Mô tả công việc ngành Thiết kế- Mô tả công việc ngành Báo chí - Truyền hình- Mô tả công việc ngành Nghệ thuật - Điện ảnh- Mô tả công việc ngành Spa – Làm đẹp – Thể lực- Mô tả công việc ngành Giáo dục - Đào tạo- Mô tả công việc Thực tập sinh - Intern- Mô tả công việc ngành Freelancer- Mô tả công việc Công chức - Viên chức- Mô tả công việc ngành Luật - Pháp lý- Tư vấn việc làm Chăm Sóc Khách Hàng - Tư vấn việc làm Vật Tư - Kho Vận- Hồ sơ doanh nhân- Việc làm theo phường- Danh sách các hoàng đế nổi tiếng- Tài liệu gia sư- Vĩ Nhân Thời Xưa- Chấm Công- Danh mục văn thư lưu trữ- Tài Sản Doanh Nghiệp- KPI Năng Lực- Nội Bộ Công Ty - Văn Hóa Doanh Nghiệp- Quản Lý Quan Hệ Khách Hàng- Quản Lý Công Việc Nhân Viên- Chuyển văn bản thành giọng nói- Giới Thiệu App Phiên Dịch- Quản Lý Kênh Phân Phối- Đánh giá nhân viên- Quản lý ngành xây dựng- Hóa đơn doanh nghiệp- Quản Lý Vận Tải- Kinh nghiệm Quản lý mua hàng-