Wednesday , 03/04/19
NEWS

Tố tụng hình sự là gì? Những quy định mới nhất về luật tố tụng hình sự

Tố tụng hình sự là gì? Đây là một trong những thắc mắc của rất nhiều người hiện nay. Và những quy định mới nhất về luật tố tụng như thế nào? Để tìm kiếm câu trả lời mời các bạn tham khảo và theo dõi thêm bài viết bên dưới.

Tố tụng hình sự là gì? 

Tố tụng hình sự là thủ tục tố tụng, điều tra, truy tố và xét xử các vụ án hình sự và để thi hành các bản án và quyết định của tòa án theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự.

Quá trình giải quyết vụ án hình sự bao gồm các giai đoạn nhất định của pháp luật. Tại mỗi bước, cơ quan và người chịu trách nhiệm sẽ phải đảm nhận với những vị trí và vai trò khác nhau.

Quan hệ xã hội phát sinh từ quá trình tố tụng giữa các cơ quan và những người tiến hành tố tụng với người tố tụng được pháp luật tố tụng hình sự tiến hành trực tiếp điều chỉnh, trong đó những quy định về quyền cũng như nghĩa vụ của cơ quan của các bên tham gia tố tụng.

Tố tụng hình sự là gì?

Các thủ tục hình sự (TTHS) được cung cấp bởi pháp luật để đảm bảo rằng các cuộc điều tra, truy tố và xét xử là khách quan, đầy đủ, chính xác và công bằng;bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những người liên quan.

>>> Tìm hiểu thêm những thông tin việc làm chuyên ngành luật để ứng tuyển ngay một cách hiệu quả nhất tìm những vị trí mà mình mong muốn.

Những quy định mới nhất có liên quan tới luật tố tụng hình sự

Đối tượng chính trong bộ luật tố tụng hình sự là gì?

Với mục đích đảm bảo phát hiện, xác định tội phạm và người phạm tội là chính xác và được xử lý nghiêm ngặt, không phạm tội, không vô tội và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, Bộ luật Tố tụng hình sự quy định lệnh và thủ tục truy tố, điều tra, truy tố , xét xử hình sự và thi hành án.

Khi họ nhận được thông tin về tội phạm hoặc phát hiện dấu hiệu của tội phạm, các cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra và xác minh các quyết định liên quan đến truy tố hình sự và đưa ra quyết định trong trường hợp truy tố hình sự. Sau đó, tiến hành các hoạt động thu thập, kiểm tra và chứng cứ để chứng minh tội phạm và người phạm tội, hoàn thành các hồ sơ và chuyển chúng cho công tố với kết luận điều tra, nếu có. Và các bằng chứng để xác định hành vi phạm tội và người phạm tội,... Khi nhận được hồ sơ và kết luận điều tra tùy theo từng trường hợp mà viện kiểm soát sẽ phải đưa ra một vài quyết định khác nhau như trả lại hồ sơ để tiếp tục điều tra, hoặc đình chỉ vụ án cũng có thể truy tố trước toà án về bị can này. Tòa xem xét các hồ sơ và đưa ra các quyết định cần thiết để giải quyết vụ án hoặc đưa ra quyết địn bị cáo liệu có tội hay không.

Sau phiên tòa, tòa án đã đưa ra phán quyết tuyên bố bị cáo có tội hay không có tội và các quyết định khác.  Các quyết định của tòa án có hiệu lực phải được thi hành và tôn trọng bởi các cơ quan  trong bộ máy nhà nước, các tổ chức xã hội và mọi công dân. Tất cả các thủ tục tố tụng, từ truy tố đến điều tra xét xử, thi hành cần bắt buộc phải tuân theo trình tự và thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự.

Như vậy, tố tụng hình sự là gì? tố tụng hình sự là trình tự và thủ tục giải quyết vụ án hình sự theo quy định của pháp luật. Tố tụng hình sự, bao gồm tất cả các hoạt động của cơ quan chịu trách nhiệm về thủ tục tố tụng, truy tố, những người liên quan đến tố tụng của một cá nhân, các cơ quan công cộng và các tổ chức xã hội khác góp phần giải quyết theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự.

Trong quá trình giải quyết các vụ án hình sự, giữa cơ quan chịu trách nhiệm truy tố và những người liên quan đến vụ kiện phát sinh các mối quan hệ nhất định. Ví dụ: để thu thập chứng cứ, cơ quan điều tra phải tiến hành các hoạt động thẩm vấn đối với bị cáo, thu thập lời khai nhân chứng, từ đó tạo ra mọi mối quan hệ giữa các nhân chứng,... đó là quan hệ xã hội điều chỉnh bởi luật tố tụng hình sự.

Các đối tượng điều chỉnh của Bộ luật Tố tụng Hình sự là các mối quan hệ xã hội phát sinh từ việc truy tố, điều tra, phán quyết và đưa ra bản án hình sự.

 

Đối tượng chính trong bộ luật tố tụng hình sự là gì?

Phương pháp chỉnh sửa luật tố tụng hình sự là gì?

Bộ luật tố tụng hình sự Việt Nam sử dụng hai phương pháp để điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh từ quá trình giải quyết vụ án hình sự: phương pháp uy quyền và phương thức phối hợp giữa chế ước cùng phối hợp.

Phương thức uy quyền được thể hiện trong mối quan hệ giữa cơ quan tiến hành tố tụng tư pháp và những người tham gia tố tụng. Các quyết định của cơ quan điều tra, văn phòng công tố viên và tòa án là ràng buộc đối với các cơ quan của nhà nước, các tổ chức xã hội và tất cả công dân.

Phương thức phối hợp – chế ước được thể hiện thông qua mối quan hệ giữa cơ quan điều tra, văn phòng công tố viên và tòa án. Các cơ quan này có trách nhiệm phối hợp với nhau để thực hiện các hoạt động của mình theo Bộ luật Tố tụng Hình sự.

>>> Xem thêm:  Thủ tục là gì? Thủ tục trong hoạt động quản lý hành chính

Nhiệm vụ chính của bộ luật tố tụng hình sự là gì?

Bộ luật Tố tụng Hình sự có trách nhiệm đảm bảo phát hiện và xử lý chính xác và kịp thời mọi hành vi phạm tội, ngăn ngừa và ngăn chặn tội phạm, không cho phép tội phạm và khiến người vô tội bị oan; góp phần bảo vệ công lý, quyền con người và quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân và giáo dục mọi người có ý thức tuân thủ pháp luật, đấu tranh và chống tội phạm.

Hiệu lực thi hành luật tố tụng hình sự

1. Bộ luật tố tụng hình sự có hiệu lực đối với tất cả các thủ tục tố tụng hình sự trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2. Tố tụng hình sự đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phải tôn trọng các quy định của các điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đang là thành viên đồng thời tuân thủ theo nguyên tắc là có đi có lại.

Trường hợp người nước ngoài được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao hoặc lãnh sự theo luật pháp Việt Nam, một điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là đảng hoặc thông lệ quốc tế sẽ được giải quyết theo quy định của các điều ước hoặc thông lệ quốc tế đó; Trong trường hợp các điều ước quốc tế như vậy không được quy định hoặc trong trường hợp không có thông lệ quốc tế, chúng sẽ được giải quyết thông qua kênh ngoại giao.

 

Hiệu lực thi hành luật tố tụng hình sự

Những giai đoạn giải quyết vụ án hình sự theo luật hình sự và tố tụng hình sự

Khởi tố vụ án hình sự

Khởi tố vụ án hình sự là bước đầu tiên trong quá trình tố tụng hình sự là gì?, trong đó các cơ quan có thẩm quyền xác định có hay không có dấu hiệu hình sự để quyết định có theo đuổi vụ án hình sự hay không. Giai đoạn này bắt đầu khi chính quyền nhận được báo cáo hoặc tố cáo tội phạm và kết thúc khi quyết định khởi tố vụ án hình sự được đưa ra.  

Điều tra vụ án hình sự

Đây chính là thời điểm mà các cơ quan điều tra áp dụng tất cả các biện pháp theo quy định của Luật Tố tụng hình sự để xác định tội phạm và những người phạm tội hình sự là cơ sở xét xử tại tòa án. Giai đoạn điều tra bao gồm xác định tội phạm và người tội phạm; xác định thiệt hại do tội phạm gây ra; để xác định nguyên nhân và điều kiện gây nên phạm tội là gì? yêu cầu các cơ quan, tổ chức liên quan áp dụng các biện pháp khắc phục và phòng ngừa. Cơ quan điều tra vụ án hình sự thuộc cơ quan điều tra. Cơ quan hải quan, kiểm lâm và các đơn vị quân đội biên giới thực hiện một số hoạt động điều tra.

Khi kết thúc điều tra, cơ quan điều tra sẽ đưa ra bản kết luận điều tra và yêu cầu bắt đầu các thủ tục tố tụng nếu bằng chứng là đủ, hoặc đình chỉ nếu một trong những căn cứ được quy định tại Điều 89 của Bộ luật tố tụng hình sự. Nếu thời gian điều tra kết thúc, nhưng không thể chứng minh rằng bị cáo là người đã phạm tội.

Tiến hành xét xử sơ thẩm

Giai đoạn xét xử bắt đầu khi Tòa án nhận hồ sơ vụ án từ Công tố viên. Trình tự xét sử bao gồm những giai đoạn là:

Mở đầu, thẩm vấn, tranh luận tại tòa án, cân nhắc và tuyên án. Phiên tòa được thực hiện theo nguyên tắc dùng lời nói và diễn ra liên tục, chỉ còn lại bản án của bị cáo và các hành vi phạm tội mà công tố theo đuổi và Tòa án quyết định xem xét hành vi. Vào cuối  phiên xét xử một bản án sẽ được đưa ra.

Xét xử phúc thẩm hình sự

Kháng cáo là quyết định ngay lập tức của các bản án hoặc quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực và theo đó kháng cáo được phép đưa ra kháng nghị.

Quyền kháng cáo thuộc về người bào chữa, bị cáo, những người có liên quan tới vụ án... Quyền kháng cáo thuộc về tầng lớp của những người cùng cấp và cấp trên của tòa án sơ thẩm. Khi nó quyết định, tòa án xét xử chỉ giải quyết với các bên được gọi hoặc bị thách thức trong bản án của tòa sơ thẩm, nhưng trên cơ sở xem xét toàn bộ vụ án. Tòa án cấp phúc thẩm có thể đưa ra một trong các quyết định sau: bác bỏ kháng cáo hoặc kháng cáo để giữ nguyên bản án xét xử và xét xử sơ thẩm; hủy bỏ bản án xét xử cho một cuộc điều tra hoặc một phiên tòa mới;hủy phiên tòa sơ thẩm và  đình chỉ vụ án hoàn toàn.

 

Xét xử phúc thẩm hình sự

Thi hành bản án và quyết định của Tòa án

Là một giai đoạn tố tụng tư pháp của cảnh sát, tòa án, các cơ quan nhà nước khác và các tổ chức xã hội được nhà nước ủy quyền để đảm bảo phán quyết và hiệu lực của Tòa án được thực hiện chính xác và nhanh chóng.

Chỉ các bản án và quyết định của tòa án có hiệu lực thì mới chính thức được thi hành trừ khi bản án quy định rằng một người không có tội hoặc đang thụ án bằng hoặc ít hơn thời hạn bản án mà người đó đang thi hành. Việc áp dụng hình phạt phải tuân thủ các quy định của pháp luật. Trong quá trình tiến hành cải tạo, giáo dục người phạm tội, lúc này luật tố tụng hình sự sẽ nêu rõ việc giảm thời hạn thi hành án cũng như miễn chấp hành hình phạt với họ.

Để đảm bảo tính khách quan trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, nếu các bản án và quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp lý, nhưng phát hiện ra một sai lầm nào đó thì sẽ được tiến hành xét xử lại.

Trên đây là những thông tin có liên quan tới tố tụng hình sự là gì?  Và những điểm mới nhất có liên quan tới luật tố tụng hình sự. Hy vọng bài viết cung cấp cho bạn đọc nhiều thông tin hữu ích đồng thời có nhiều trải nghiệm thú vị cùng với chuyên mục.

Tác giả: Vi Thùy