Trang chủ
Cẩm nang tìm việc
Cẩm nang kinh doanh
Kinh tế tư nhân là gì – động lực phát triển nền kinh tế Việt Nam

Kinh tế tư nhân là gì – động lực phát triển nền kinh tế Việt Nam

Lần cập nhật gần nhất: 31/05/2024

Nền kinh tế trong thời đại hiện nay được coi là chìa khóa để nền kinh tế quốc gia Việt Nam đạt được sự phồn thịnh và phát triển ngày càng mạnh mẽ hơn nữa. Cùng tìm hiểu về kinh tế tư nhân là gì trong bài viết dưới đây nhé!

1. Kinh tế doanh nghiệp - yếu tố quan trọng đối với sự phát triển kinh tế Việt Nam

1.1. Kinh tế tư nhân là gì?

Khái niệm kinh tế tư nhân hiện nay vẫn còn rất nhiều các quan điểm trái chiều được đưa ra và chưa đi tới một sự thống nhất cụ thể nào. Tuy nhiên, xét về mặt kinh tế học thì kinh tế tư nhân là thành phần kinh tế thuộc cơ cấu kinh tế của một quốc gia, được hình thành và phát triển dựa trên sự sở hữu của tư nhân về tư liệu sản xuất cũng như lợi ích cá nhân.

Đối tượng sở hữu kinh tế tư nhân đó là các cá thể hoặc một nhóm người thuộc về tư nhân đứng lên. Khái niệm này được đưa ra nhằm phân biệt với kinh tế nhà nước, do nhà nước làm chủ và thuộc quyền quản lý của nhà nước.

Kinh tế tư nhân bao gồm:

- Kinh tế cá thể tiểu chủ

- Kinh tế tư bản tư nhân

Dù hoạt động dưới hình thức nào thì kinh tế tư nhân cũng kinh doanh dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể và các loại hình doanh nghiệp tư nhân và phần lớn hoạt động vì mục đích lợi nhuận.

Nhắc tới kinh tế tư nhân, chúng ta có thể xét về 2 khía cạnh dưới đây:

- Về lĩnh vực sản xuất kinh doanh: kinh tế tư nhân bao gồm các hộ gia đình, các doanh nghiệp tư nhân tham gia vào các quá trình, hoạt động sản xuất kinh doanh ở các lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp, vận tải, nông lâm thủy sản, thương mại, dịch vụ, kinh tế xây dựng,…

- Về mô hình tổ chức: kinh tế tư nhân bao gồm các hộ kinh doanh cá thể và các doanh nghiệp tư nhân được tổ chức dưới các loại hình tư nhân, trách nhiệm hữu hạn (TNHH), cổ phần, hợp danh,…

Việc làm ngành nông nghiệp

1.2. Vai trò của kinh tế tư nhân

Việt Nam trải qua hơn 30 năm hồi phục nền kinh tế, bao gồm cả kinh tế tư nhân, cho tới ngày nay thì kinh tế tư nhân được xem như là một phần không thể thiếu, thậm chí là cần phải thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa trong cơ cấu nền kinh tế. Bởi kinh tế tư nhân đã mang lại cho Việt Nam rất nhiều các thành tựu đáng kể

1.2.1. Đóng góp vào GDP

Phải khẳng định rằng kinh tế tư nhân hiện nay đang đóng góp rất tích cực vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP) với con số vô cùng ấn tượng. Đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân vào cơ cấu GDP qua các năm luôn ở mức trên 43% GDP, cao khoảng gấp 2 lần so với khu vực kinh tế nhà nước và gấp rất nhiều lần so với khu vực đầu tư nước ngoài. Bằng chứng rõ nhất chính là sự tăng trưởng mạnh về số lượng các doanh nghiệp tư nhân, đạt hơn 110.000 doanh nghiệp (theo thống kê năm 2024). Đặc biệt hơn, thương hiệu của các doanh nghiệp tư nhân không chỉ dừng lại ở trong nội địa mà còn lan tỏa ra cả nước ngoài với những cái tên tuổi là Vingroup, Vinamilk, FPT, DOJI, Hòa Phát, Masan, Thế giới di động,…

1.2.2. Mang tới sự hiệu quả về đầu tư tài chính

Vấn đề hiệu quả đầu tư tài chính của kinh tế tư nhân phải kể tới chính là sự thất bại hay làm việc không hiệu quả của khu vực kinh tế nhà nước. Có rất nhiều các công trình chậm tiến độ, dẫn đến đội vốn cao như dự án tuyến đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông đã chậm tiến độ rất nhiều năm so với dự kiến, dẫn đến đội vốn đến 10 nghìn tỉ, và cho tới nay vẫn chưa hoàn thiện xong. Tuy nhiên, xét về các công trình của khu vực kinh tế tư nhân như tuyến đường trên cao ở đoạn đường Trường Chinh – dự án của kinh tế tư nhân là tập đoàn Vingroup, đã và đang hoàn thiện với tiến độ rất nhanh và được đánh giá hiệu quả hơn rất nhiều so với kinh tế nhà nước.

1.2.3. Nâng cao năng lực cạnh tranh

Việc mong muốn và khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân tự nâng cao năng lực cạnh tranh là rất cần thiết, đặc biệt là hòa chung trong xu thế hội nhập kinh doanh quốc tế như hiện nay. Phải nói rằng, các doanh nghiệp nước ngoài rất mạnh mẽ cả về chất lượng lẫn số lượng, như vậy, nếu số lượng khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FPI) vào Việt Nam quá nhiều sẽ dẫn đến tình trạng thiếu việc làm, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam bị đè bẹp và tuyên bố phá sản. Xa hơn nữa, nền kinh tế Việt sẽ mất sự tự chủ và phải phụ thuộc vào các nguồn vốn đầu tư nước ngoài nhiều.

1.3. Sự khác biệt của kinh tế tư nhân với các khu vực kinh tế khác

Ở đây, chúng tôi sẽ nói tới 3 khu vực kinh tế chính, đó là:

- Khu vực kinh tế tư nhân

- Khu vực kinh tế nhà nước

- Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

Vậy, 3 khu vực này có gì khác nhau? Khu vực kinh tế tư nhân là khu vực do tư nhân làm chủ và sở hữu, làm việc và thực hiện theo hiến pháp và pháp luật. Còn khu vực kinh tế nhà nước là do nhà nước làm chủ. Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là các doanh nghiệp ngoại quốc, công ty FDI sẽ mang vốn của họ tới đất nước sở tại sản xuất và hoạt động kinh doanh.

2. Thực trạng nền kinh tế tư nhân hiện nay

2.1. Xu hướng phát triển nền kinh tế tư nhân trên thế giới

Hầu hết các quốc gia hiện nay, đặc biệt là những nền kinh tế phát triển, có quy mô và sức mạnh lớn như Mỹ hay Trung Quốc đều rất phát triển nền kinh tế tư nhân, chưa kể tới trong thời đại công nghệ 4.0, một số nền kinh tế mới ra đời như nền kinh tế số.

Phương châm của họ là hạn chế lại quyền lực và sức mạnh của các doanh nghiệp, công ty nhà nước cũng như đẩy mạnh các hoạt động doanh nghiệp tư nhân nhiều hơn. Điều này xuất phát từ những lí do đơn giản sau đây:

- Quy mô và số lượng các doanh nghiệp tư nhân chắc chắn sẽ áp đảo kinh tế nhà nước nếu chính phủ ủng hộ phương án này

- Hạn chế lại sự can thiệp của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

- Các doanh nghiệp nhà nước sẽ chỉ lo các vấn đề mang tính cộng đồng, mang tính xã hội và ảnh hưởng đến vận mệnh của quốc gia. Còn kinh tế tư nhân có thể len lỏi khắp các ngóc ngách lĩnh vực và kinh doanh hiệu quả được

- Kinh tế tư nhân có sự sáng tạo, chủ động và linh hoạt hơn vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi và lợi ích của họ

- Khuyến khích các nhân tài trẻ của đất nước

- Nâng cao năng lực, lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp, mang tới một thị trường sôi động và náo nhiệt, ép buộc các doanh nghiệp phải tìm cách đi lên nếu không muốn bị đào thải.

Việc làm

2.2. Tiềm năng phát triển kinh tế tư nhân tại Việt Nam

Dựa trên xu thế ủng hộ nền kinh tế tư nhân của rất nhiều các quốc gia lớn trên thế giới, Việt Nam cũng đã và đang ủng hộ và từng bước khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn nữa.

Theo thống kê số liệu, hiện Việt Nam có hơn 600 nghìn doanh nghiệp, trong đó có tới hơn 83% là doanh nghiệp tư nhân. Trong số này, có tới khoảng 96% là những doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ, 2% là những doanh nghiệp tư nhân có quy mô vừa và 2% là các doanh nghiệp tư nhân lớn.

Với tính chất là một đất nước đông dân, có cơ cấu dân số vàng, nên việc tạo ra các việc làm liên tục là rất cần thiết để hạn chế được tình trạng thất nghiệp cũng như các tệ nạn xã hội khác. Và khu vực kinh tế tư nhân đang làm rất tốt việc này khi mà các doanh nghiệp tư nhân đã tạo ra khoảng 1,2 triệu việc làm cho người lao động.

Do đó, việc thúc đẩy và phát triển các nền kinh tế tư nhân là điều mà các quốc gia cần phải làm, đặc biệt là những quốc gia đang phát triển và còn phải lệ thuộc khá nhiều vào các nền kinh tế lớn. Điều này giúp cho các doanh nghiệp tư nhân có cơ hội cạnh tranh, cọ xát và tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực cạnh tranh khi tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu cùng với các nền kinh tế khác.

Việc làm giám đốc điều hành

3. Giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân tại Việt Nam

3.1. Đưa ra các chính sách ưu đãi cho các doanh nghiệp tư nhân

Phương án đầu tiên để thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp tư nhân là cung cấp cho họ các ưu đãi như giảm thuế, hỗ trợ tài chính, đầu tư, đào tạo nhân sự, hỗ trợ quy trình thành lập doanh nghiệp,...

Việc đưa ra các chính sách ưu đãi hợp lí không chỉ thúc đẩy được các doanh nghiệp tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn nữa mà còn hạn chế và giảm bớt được sự lệ thuộc vào các dòng vốn đầu tư nước ngoài.

3.2. Giảm bớt các thủ tục hành chính

Thủ tục hành chính Việt Nam luôn là những khó khăn mà bất kỳ các doanh nghiệp nào cũng gặp phải bởi sự phức tạp, mất thời gian và cầu kỳ. Vì vậy, việc giảm bớt các quá trình làm thủ tục hành chính sẽ giúp các doanh nghiệp tư nhân tiết kiệm được thời gian và tiền bạc.

Giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân tại Việt Nam

3.3. Thay đổi nhận thức về kinh tế tư nhân

Việc thay đổi nhận thức về kinh tế tư nhân, cụ thể là ủng hộ và khuyến khích nền kinh tế này phát triển là điều mà chính phủ và các doanh nghiệp hiện nay cần phải làm, từ đó khu vực kinh tế tư nhân mới được mở rộng và tăng cường hơn nữa.

Người tìm việc

3.4. Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước

Mặc dù là sự sở hữu của cá thể tư nhân nhưng vẫn chịu sự quản lý của nhà nước, do đó nhà nước cần phải nâng cao hiệu quả việc quản lý, giám sát mức độ hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp tư nhân, nhằm tránh các trường hợp tham nhũng.

Hy vọng với những thông tin được cung cấp ở trên sẽ giúp bạn trả lời được câu hỏi nền kinh tế tư nhân là gì, những phương hướng để phát triển nền kinh tế tư nhân, từ việc phát triển nền kinh tế tư nhân sẽ giúp cho nền kinh tế đất nước phát triển, mang lại đời sống tốt hơn cho mọi người dân.