Xuất khẩu lao động – xu hướng làm giàu mới của người Việt

1. Xuất khẩu lao động là gì?

Thường thì động từ “xuất khẩu” được nhắc tới trong lĩnh vực kinh doanh hàng hóa, vận chuyển ra phạm vi ngoài lãnh thổ của một quốc gia. Theo đó, xuất khẩu là hoạt động bán hàng hóa ra nước ngoài theo một hệ thống có quy mô, tổ chức, không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ để mục tiêu lợi nhuận.

Còn khi được thêm danh từ “lao động” phía sau, “xuất khẩu lao động”  được hiểu là hoạt động trao đổi mua bán sức lao động từ nước này sang nước khác trong một khoảng thời gian nhất định do bên sử dụng lao động nước ngoài đề ra và được sự đồng ý của người lao động. Từ đó hình thành nên quan hệ lao động và quan hệ này chỉ thực sự chấm dứt khi hợp đồng lao động ký kết giữa hai bên hết hiệu lực hay bị xóa bỏ hiệu lực hay một trong hai bên vi phạm những gì đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động. Trong đó:

+ Bên sử dụng lao động nước ngoài là các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế có nhu cầu thuê thêm nhân công nước khác khi lượng lao động trong nước không đáp ứng đủ.

+ Sức lao động ở đây nói đến chính là lực lượng lao động trong nước sẵn sàng tham gia cung ứng lao động làm việc tại nước ngoài.

- Xuất khẩu lao động gồm hai nội dung:

Mang đến cơ hội làm việc tại nước ngoài cho mọi đối tượng lao động từ phổ thông đến chuyên gia, từ công nhân đến tu nghiệp sinh, từ trình độ thấp đến trình độ cao.

+ Xuất khẩu lao động tại chỗ: Tức là người lao động vẫn sẽ được làm việc trong nước song với các doanh nghiệp nước ngoài và cụ thể là các doanh nghiệp FDI, các tổ chức quốc tế qua Internet.

- Xuất khẩu lao động bao gồm các đặc điểm sau:

+ Là hoạt động kinh tế đồng thời cũng là hoạt động mang tính xã hội cao

+ Xuất khẩu lao động là một hoạt động mang tính cạnh tranh mạnh

+ Không có giới hạn không gian với hoạt động xuất khẩu lao động

+ Thực chất xuất khẩu lao động là việc mua – bán một loại hàng hóa đặc biệt vượt ra phạm vi biên giới quốc gia.

Tìm hiểu thêm:  3 ngành học khó xin việc nhất bạn nên tìm hiểu kỹ

2. Xuất khẩu lao động: Không chỉ là "đi làm thuê"

Khác với quan niệm cũ, người đi XKLĐ hiện nay không chỉ bán sức lao động phổ thông mà còn có cơ hội tiếp cận công nghệ hiện đại.

- Nguồn thu nhập khủng: Sau 3 năm làm việc, người lao động có thể tích lũy từ 500 triệu - 1 tỷ đồng (tùy thị trường).

- Thay đổi tư duy: Rèn luyện kỷ luật, tác phong công nghiệp và vốn ngoại ngữ (Nhật, Hàn, Trung, Đức...).

- Cơ hội hậu XKLĐ: Khi về nước, với vốn và tiếng, bạn dễ dàng tự kinh doanh hoặc làm quản lý, phiên dịch viên.

Tìm việc làm thợ cơ khí

3. Thực trạng xuất khẩu lao động tại Việt Nam hiện nay

Thời gian gần đây, nhu cầu tham gia xuất khẩu lao động của dân ta ngày càng đông đảo, trở thành trào lưu của lứa tuổi lao động trẻ Việt Nam. Lượng cung nhiều kéo theo lượng cầu lao động tại các công ty hoạt động môi giới xuất khẩu lao động cũng tăng cao. Hoạt động động xuất khẩu lao động đang ngày càng đa dạng, mở rộng tìm kiếm thị trường nước ngoài cần lao động đến nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới đáp ứng hi vọng làm việc tại nước ngoài của nhiều lao động trong nước.

Theo tình hình thống kê, số lượng lao đông xuất khẩu ngày một tăng cao. Phần lớn người lao động Việt Nam sang thị trường kinh tế các nước phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc, Macau,… một vài ít còn lại sang các nước Châu Âu, Châu Mỹ. Số liệu báo cáo tình hình xuất khẩu lao động 6 tháng đầu năm 2024 cho thấy cả nước có tới gần 25.000 lao động được tiếp nhận qua 5 tháng đầu. Và có dự báo trong 6 tháng đầu năm các doanh nghiệp XKLĐ sẽ đưa khoảng 60.000 lao động đi làm việc. Tức là trong một tháng sau đó số người cần đưa đi tiếp theo là hơn 35.000 lao động.

Hiện đang có hai thị trường lao động thu hút nhiều nhân lực trẻ có trình độ từ cấp 3 trở lên là Nhật Bản và Hàn Quốc. Sở dĩ đây là hai thị trường thu hút nhất cũng bởi văn hóa, cảnh đẹp cùng với mức lương hậu hĩnh nơi đây mà lao động Việt Nam nhận được. Không những thu hút lực lượng lao động trẻ, hai thị trường này còn thực hiện chính sách mở cửa tạo điều kiện học tập cho du học sinh Việt Nam đăng ký tham gia vào các trường cao đẳng, đại học tại đây. Việc tham gia học tập tại nước ngoài giúp cho sinh viên Việt Nam mở rộng tầm hiểu biết, học tập nét đẹp văn hóa, nền văn minh hiện đại,… tương lai trở về cống hiến cho nước nhà.

Việc làm xây dựng

4. Top 3 thị trường XKLĐ "hút" người Việt nhất hiện nay

Giữa ma trận thông tin, đâu mới là miền đất hứa thực sự dành cho bạn? Dựa trên số liệu thực tế về thu nhập và độ khó của từng thị trường, dưới đây là sự phân tích chi tiết:

4.1. Nhật Bản - Thị trường bền vững và ổn định nhất

Nhật Bản luôn giữ vững vị trí số 1 trong lòng lao động Việt nhờ nhu cầu tuyển dụng khổng lồ và môi trường làm việc chuyên nghiệp. Đây không chỉ là nơi kiếm tiền mà còn là "trường học" tuyệt vời để rèn luyện kỷ luật và tay nghề. Các đơn hàng tại Nhật cực kỳ đa dạng, từ Cơ khí, Xây dựng, Nông nghiệp cho đến Chế biến thực phẩm và Điều dưỡng.

- Thu nhập thực tế: Dao động từ 25 - 35 triệu VNĐ/tháng (chưa bao gồm tiền tăng ca).

- Điều kiện tham gia: Bạn cần có sức khỏe tốt, thị lực ổn định và đặc biệt là sự kiên trì học tiếng Nhật (tối thiểu N5-N4). Lưu ý, quy định về hình xăm dù đã nới lỏng nhưng vẫn hạn chế ở một số đơn hàng thực phẩm.

4.2. Đài Loan - Cửa sáng cho lao động muốn "đi nhanh, vốn ít"

Nếu bạn lo ngại về rào cản ngôn ngữ hay tuổi tác đã cao, Đài Loan chính là phương án tối ưu nhất. Khác với sự khắt khe của Nhật hay Hàn, thị trường Đài Loan "dễ tính" hơn nhiều với quy trình thủ tục nhanh gọn, thời gian xuất cảnh ngắn.

- Thu nhập trung bình: Khoảng 20 - 27 triệu VNĐ/tháng.

- Đối tượng phù hợp: Lao động phổ thông, người lớn tuổi (có đơn lấy tới 45-50 tuổi), hoặc những ai có nguồn vốn hạn hẹp muốn thu hồi vốn nhanh.

4.3. Hàn Quốc - Thu nhập "khủng" nhưng tỷ lệ chọi gay gắt

Hàn Quốc thực sự là "giấc mơ đổi đời" với mức thu nhập vượt trội, tương đương với nhiều cấp quản lý tại Việt Nam. Tuy nhiên, để đặt chân đến xứ sở Kim Chi, người lao động phải vượt qua "khe cửa hẹp" là kỳ thi năng lực tiếng Hàn (EPS) với tỷ lệ cạnh tranh cực cao và các quy định cư trú khắt khe.

- Mức lương hấp dẫn: Có thể lên tới 35 - 50 triệu VNĐ/tháng.

- Rủi ro: Tỷ lệ trượt visa cao và quy trình đợi đơn hàng thường kéo dài hơn các thị trường khác.

4.4. Các thị trường cao cấp mới nổi (Đức, Úc, Canada)

Ngoài 3 thị trường truyền thống trên, xu hướng XKLĐ sang Châu Âu hay Úc đang nở rộ dành riêng cho nhóm lao động có tay nghề chuyên môn (Kỹ sư, thợ hàn 3G/6G, điều dưỡng viên, đầu bếp).

- Mức lương mơ ước: Dao động từ 60 - 80 triệu VNĐ/tháng, đi kèm cơ hội định cư lâu dài.

- Yêu cầu: Bắt buộc phải có chứng chỉ nghề, bằng cấp ngoại ngữ (tiếng Anh, tiếng Đức) và kinh nghiệm làm việc thực tế.

5. Bảng so sánh chi phí và mức lương tham khảo 

Để giúp người lao động dễ hình dung, Timviec365.vn tổng hợp bảng so sánh dưới đây:

6. Ưu điểm khi tham gia xuất khẩu lao động

6.1. Lợi ích nhận được khi tham gia xuất khẩu lao động với lao động Việt Nam

6.1.1. Chi phí đầu tư thấp nhưng lợi nhuận cao khi xuất khẩu lao động

Thị trường tìm việc tiềm năng nhất trong những năm gần đây chính là thị trường ở khu vực Bắc Á Như Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản. Để đưa nhân công xuất khẩu lao động sang các đất nước này thì bộ lao động Việt Nam cần kiểm tra kiến thức cơ bản của người lao động về ngôn ngữ, văn hóa ứng xử. Chính do đó, để đáp ứng điều này, người lao động chỉ cần chuẩn bị các khoản phí học tập và phí làm visa...tại các trung tâm học tiếng và hỗ trợ xuất khẩu lao động tại Việt Nam.

Chi phí ban đầu cho việc hoàn tất mọi khâu từ phí học tập cho tới phí bay của mỗi một học viên sẽ rơi vào khoảng 170 triệu đến 220 triệu Vnđ. Con số đó sẽ trở nên nhỏ bé giả sử kiểu như bạn nhận được thu nhập việc làm tại đất nước mình đến. Tại 3 thị trường Đông Bắc Á mà chúng tôi kể trên, mức lương trung bình mà một người lao động bình thường có thể kiếm được là từ 700 cho tới trên 1000 USD. Con số này quả thực là điều đáng mơ ước của biết bao người lao động bình dân tại Việt Nam.

Bởi vậy, nhu cầu lao động nước ngoài với ước mong thay đổi cuộc sống ngày càng tăng cao. Thậm chí họ còn sẵn sàng vay trước chi phí để được sang nước ngoài làm việc rồi trả nợ vào thời gian sau. Thực tế cho thấy, con đường làm giàu này với lao động Việt Nam là vô cùng nhanh mà nguồn chi phí bỏ ra lại ít, đời sống của nhiều hộ gia đình từ đó cũng khấm khá lên dần.

6.1.2. Mức lương đem lại cho lao động tại thị trường lớn

Ai cũng biết, xuất khẩu lao động sang các nước Hàn Quốc hay Nhật Bản là niềm đáng mong ước của nhiều người. Nếu như đem so sánh với thị trường việc làm thì tại các nước này, tính chất công việc sẽ nặng nhọc hơn vô cùng nhiều, thời gian nghỉ ngơi hay điều hòa cuộc sống dường như không có. Đổi lại, đồng lương kiếm được gấp cả trăm lần trong nước

Sự hấp dẫn mời gọi này đã khiến cho chi phí đi lại, xuất cảnh trở nên đắt đỏ. Trong khi đó một vài thị trường ngoài nước khác cũng luôn luôn mời gọi người lao động tới làm việc như Malaysia, Ả Rập,...thực chất mọi người đang bỏ quên những thị trường dễ tính, có chi phí xuất cảnh thấp lại cho thu nhập cũng khá này. Có thể nhìn nhận lại thì nhiều người nên liệu cơm gắp mắm. Trong khi họ cố gắng chạy vạy, nợ nần để lo chi phí đắt đo bay qua Nhật hay Đài thì tại sao không chuyển hướng sang một thị trường dễ dàng hơn trong vấn đề đó, đồng lương tại các thị trường này không cao bằng thế nhưng có thể đáp ứng được nhu cầu đi xa quê kiếm tiền của bạn.

Tất nhiên là cũng tùy vào tâm lý và nhu cầu của người lao động. Nhiều người có tâm lý không muốn làm việc tại các nước Tây Á bởi không hợp với môi trường cũng như văn hóa sống nơi đây còn với thị trường lao động Châu Á, dường như không khiến họ mấy xa lạ, lạc lõng khi xa quê hương. Bên cạnh đó, sự tham lam của con người là không giới hạn, giả sử đã chấp nhận xa quê hương thì tại sao không làm việc tại nơi đem lại cho mình nguồn thu nhập xứng đáng với những gì bỏ ra.

6.1.3. Mở mang tâm hiểu biết

Lao động xuất khẩu thường là lao động phổ thông, chưa có trình độ chuyên môn, vì thế  tham gia xuất khẩu lao động đem lại không ít lợi ích với họ.

Trước tiên người xuất khẩu sẽ được học thêm một ngôn ngữ mới, vừa phục vụ cho công việc tại nước ngoài, vừa nâng cao thêm kiến thức để có thể lựa chọn cho mình một công việc phù hợp sau khi kết thúc hợp đồng lao động trở về nước. Đồng thời trong qua trình làm việc tại nước ngoài, họ còn được đào tạo thêm một vài kiến thức chuyên môn, kỹ năng làm việc mà môi trường làm việc trong nước chưa theo kịp. Tại những nước phát triển này người lao động được học hỏi và làm việc trong môi trường hiện đại, kỹ luật cao.

Hình thành được tác phong làm việc xuất sắc, tăng cơ hội việc làm khi về nước là cơ hội mà khiến nhiều lao động quan tâm hơn cả. Sau thời gian trung bình là 3 năm lao động bên xứ người, họ lo lắng không biết trở về quê hương mình sẽ tiếp tục bươn trải với công việc gì đây? Đây sẽ không còn là nỗi lo khi với môi trường làm việc tại các nước đang phát triển đặc biệt là Nhật Bản bạn sẽ hình thành được tính kỷ luật trong công việc như tuân thủ giờ giấc, nội quy công ty, tinh thần làm việc trách nhiệm cao, có ý thức giữ gìn vệ sinh công cộng,…những yếu tố thành đem lại kinh nghiệm, kiến thức quý giá để làm việc. Khi về nước, bằng vốn kỹ năng đó, thậm chí họ còn được đánh giá ngang bằng với những lao động có bằng cấp Việt Nam song chưa có kinh nghiệm làm việc thực tế.

6.2. Xã hội được gì khi người Việt Nam tham gia xuất khẩu lao động

Dân số Việt Nam đang có sự gia tăng khá nhanh, tỷ lệ người trong độ tuổi lao động đang khiến tỷ lệ thật nghiệp nước nhà gia tăng đáng kể. Trước tình hình này, Bộ lao động phải luôn tìm ra biện pháp để khắc phục vấn nạn, cải thiện đời sống người dân. Thế nhưng với lực lượng dồi dào, thị trường việc làm trong nước lại không đủ đáp ứng, từ đó đề xuất cho cơ quan thẩm quyền phướng pháp đẩy mạnh thu hút người lao động tham xuất khẩu làm việc tại các quốc gia phát triển có nhu cầu cần lao động trên toàn thế giới.

Được coi là hướng giải quyết hữu hiệu, giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động mỗi năm cùng với nguồn thu ngoại tệ về cho đất nước. Thông qua xuất khẩu lao động hàng năm Nhà nước tiết kiệm được một lượng vốn đầu tư tạo chỗ làm mới cho người lao động. Ngân sách Nhà nước thu hàng trăm triệu USD qua phí bảo hiểm xã hội, thuế doanh thu của doanh nghiệp xuất khẩu lao động, lệ phí cấp giấy phép hoạt động xuất khuẩn lao động, lệ phí cấp giấy phép thực hiện hợp đồng lao động, lệ phí cấp hộ chiếu,…

Bên cạnh đó, xuất khẩu lao động còn góp phần mở rộng quan hệ đối ngoại, hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Việc xuất khẩu lao động khiến quan hệ giữa nước cung ứng lao động và nước tiếp nhận lao động trở nên gắn bó hơn, hiểu nhau hơn, tạo ra mối quan hệ tốt đẹp giữa hai nước. Đồng thời xuất khẩu lao động còn thay Việt Nam đào tạo được đội ngũ lao động chất lượng cao, có tay nghề, tác phong chuẩn chỉnh khi làm việc.

Hiệu quả to lớn mà xuất khẩu lao động nước ngoài mang lại cho kinh tế, xã hội đất nước và thay đổi cuộc sống của nhiều hộ gia đình.

Tìm việc làm ngành nông nghiệp​

7. Cảnh báo rủi ro: Đừng để "tiền mất tật mang"

Lợi dụng nhu cầu cao, nhiều đối tượng "cò mồi" đã lừa đảo người lao động. Bạn cần nhớ:

- Chỉ đóng tiền khi có hóa đơn, chứng từ rõ ràng.

- Tra cứu giấy phép công ty: Kiểm tra tên công ty trên website của Cục Quản lý Lao động Ngoài nước (Dolab).

- Cẩn trọng với "Việc nhẹ lương cao": Không có chuyện đi Úc hay Canada làm nông nghiệp lương 100 triệu mà phí đi chỉ vài chục triệu.

8. Quy trình 6 bước đi XKLĐ "chuẩn chỉ" cần nhớ

Nắm vững lộ trình tham gia là cách tốt nhất để người lao động chủ động về tài chính, thời gian và tránh "sập bẫy" các chiêu trò lừa đảo. Dù bạn chọn đi Nhật, Hàn hay Đài Loan, quy trình chuẩn thường bao gồm 6 cột mốc quan trọng sau đây:

- Bước 1: Khám sức khỏe sàng lọc: Đây là "cửa ải" đầu tiên bắt buộc phải vượt qua. Bạn cần khám tại các bệnh viện đủ điều kiện khám sức khỏe cho người đi nước ngoài (thường do công ty chỉ định). Bước này nhằm đảm bảo bạn không mắc các bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm cấm nhập cảnh như: Viêm gan B, HIV, Lao phổi, Giang mai...

- Bước 2: Học nguồn & Thi tuyển đơn hàng: Trước khi gặp chủ sử dụng lao động, bạn sẽ tham gia khóa sơ tuyển (học nguồn) để chào hỏi và giới thiệu bản thân cơ bản. Sau đó là vòng phỏng vấn (thi tuyển) trực tiếp hoặc qua mạng để chọn ra những ứng viên phù hợp nhất với đơn hàng.

- Bước 3: Đào tạo chuyên sâu và Giáo dục định hướng: Sau khi chính thức trúng tuyển, bạn sẽ bước vào giai đoạn rèn luyện quan trọng nhất kéo dài từ 3 - 6 tháng. Tại trung tâm đào tạo, bạn sẽ được học nâng cao về ngoại ngữ, rèn luyện tay nghề và tìm hiểu kỹ văn hóa, luật pháp của nước sở tại để tránh bỡ ngỡ khi sang làm việc.

- Bước 4: Xin Visa & Xuất cảnh: Khi có giấy Tư cách lưu trú (COE), công ty phái cử sẽ đại diện người lao động hoàn tất thủ tục xin Visa tại Đại sứ quán. Lúc này, bạn chỉ cần hoàn thành nốt các nghĩa vụ tài chính, nhận vé máy bay và chuẩn bị hành lý lên đường.

- Bước 5: Làm việc tại nước ngoài: Trong suốt thời gian hợp đồng (1 năm, 3 năm hoặc 5 năm), người lao động cần tuân thủ tuyệt đối pháp luật nước sở tại và quy định của xí nghiệp. Đây là giai đoạn bạn tập trung làm việc để tích lũy kinh tế và kinh nghiệm.

- Bước 6: Về nước & Thanh lý hợp đồng: Khi kết thúc hợp đồng về nước đúng hạn, bạn sẽ đến công ty phái cử làm thủ tục thanh lý. Tại đây, bạn sẽ nhận lại hồ sơ gốc, các khoản tiền cọc (nếu có) và được hướng dẫn làm thủ tục nhận lại tiền bảo hiểm (Ví dụ: Tiền Nenkin đối với thị trường Nhật Bản - một khoản tiền không hề nhỏ).

Xuất khẩu lao động là một hành trình gian nan nhưng quả ngọt vô cùng xứng đáng. Tương lai rộng mở hay không phụ thuộc vào quyết định và sự nỗ lực của bạn ngay hôm nay.

Bạn đang tìm kiếm đơn hàng XKLĐ uy tín, phí thấp?  Truy cập ngay: Danh sách việc làm Xuất khẩu lao động mới nhất trên Timviec365.vn để kết nối trực tiếp với các công ty phái cử được cấp phép. Đừng quên tạo ngay một mẫu CV xin việc ấn tượng để ghi điểm với nhà tuyển dụng quốc tế!

Hi vọng với những thông tin trên đây, người lao động sẽ đưa ra lựa chọn thật đúng đắn, tránh rủi ro xảy đến để có hành trình làm việc thật suôn sẻ. Chúc các bạn may mắn và thành công khi tham gia xuất khẩu lao động!

>> Bạn có thể tham khảo: 

- Mẫu hợp đồng lao động mới nhất

- Việc làm marketing tại Hà Nội